ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೇತನ: ಸಿ ದರ್ಜೆ ನೌಕರನಿಂದ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಅಸಾಧ್ಯ; ನೋಟೀಸ್ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೇತನ: ಸಿ ದರ್ಜೆ ನೌಕರನಿಂದ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಅಸಾಧ್ಯ; ನೋಟೀಸ್ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌

ಸಿ ದರ್ಜೆ (ವರ್ಗ-III) ಸರಕಾರಿ ನೌಕರರಿಂದ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಅಸಾಧ್ಯ: ನಿವೃತ್ತ ಪುಣೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಡೇಟಾ ಎಂಟ್ರಿ ಆಪರೇಟರ್ ವಿರುದ್ಧದ ₹40 ಲಕ್ಷ ವಸೂಲಿ ನೋಟಿಸ್ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್.

ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ತಪ್ಪಿನಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಪಾವತಿಸಲಾದ ವೇತನ ಅಥವಾ ಇತರ ಹಣಕಾಸಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಸಿ ಮತ್ತು ಡಿ ದರ್ಜೆ (ವರ್ಗ-III ಮತ್ತು ವರ್ಗ-IV) ನೌಕರರಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೇತನ ನಿಗದಿಯಲ್ಲಿನ ತಪ್ಪಿನಿಂದಾಗಿ ಸಿ ದರ್ಜೆ (ವರ್ಗ-III) ನೌಕರರಿಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಪಾವತಿಸಲಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೌಕರರ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ, ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಇಂತಹ ವಸೂಲಿ ಆದೇಶಗಳು ಕೆಳಹಂತದ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆ ಹಾಗೂ ಜೀವನೋಪಾಯದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಶಯಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪುಗಳಾದ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರರು ವಿರುದ್ಧ ರಫೀಕ್ ಮಸಿಹ್ ಮತ್ತು ಇತರರು, 2015 (4) ಎಸ್.ಸಿ.ಸಿ. 334 ಮತ್ತು ಸೈಯದ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಖಾದಿರ್ ವಿರುದ್ಧ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರರು 2009 (3) ಎಸ್.ಸಿ.ಸಿ. 475 ಪ್ರಕರಣಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪುಗಳು ಗ್ರೂಪ್-ಸಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್- ಡಿ ನೌಕರರು ಹಾಗೂ ನಿವೃತ್ತ ನೌಕರರಿಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಪಾವತಿಸಲಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ.

ಅದರಂತೆ, ನಿವೃತ್ತ ಡೇಟಾ ಎಂಟ್ರಿ ಆಪರೇಟರ್ ವಿರುದ್ಧ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ ಪುಣೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು 17.04.2023ರಂದು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ವಸೂಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದ್ದ ನಿವೃತ್ತಿ ನಂತರದ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು, ಅಂದರೆ ಗ್ರ್ಯಾಚ್ಯುಟಿ, ಗಳಿಕೆ ರಜೆ ನಗದೀಕರಣ, ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿಯ ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಜೂನ್ 2017ರಿಂದ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಖಚಿತ ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಗತಿ ಯೋಜನೆ (ಅಶ್ಶೂರ್ಡ್ ಕೆರಿಯರ್ ಪ್ರೋಗ್ರೇಶನ್ ಸ್ಕೀಮ್) ಹಾಗೂ 7ನೇ ವೇತನ ಆಯೋಗದ ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತಗಳನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಿ. ಎಸ್. ಕುಲಕರ್ಣಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಆರತಿ ಸಾಥೆ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ಹೀಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು:

“ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣದ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸಹ ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ (ವರ್ಗ-III) ನೌಕರರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ನಾವು ಈ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. 6ನೇ ವೇತನ ಆಯೋಗದ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮರುಪಾವತಿಸುವುದಾಗಿ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮುಚ್ಚಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂಬ ಪ್ರತಿವಾದಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಾದವೂ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ರಫೀಕ್ ಮಸಿಹ್ ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ವರ್ಗ-III ಮತ್ತು ವರ್ಗ-IV ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದ ನೌಕರರಿಂದ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ತಪ್ಪು ನೌಕರರಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅದೇ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ರಫೀಕ್ ಮಸಿಹ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವ ಕಾನೂನುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ನಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರೂಪಿಸಿರುವ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಈ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.”

ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು

ಅರ್ಜಿದಾರರು ಜೂನ್ 1993ರಲ್ಲಿ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ ಪುಣೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಡೇಟಾ ಎಂಟ್ರಿ ಆಪರೇಟರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು. ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1994ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಖಾಯಂಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಸೇವಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ವೇತನ ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಅನುಸಾರ ಅವರ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರು 31.12.2022ರಂದು ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.

ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ, 17.04.2023ರಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ, 6ನೇ ವೇತನ ಆಯೋಗದ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರ ವೇತನವನ್ನು ಅವರ ಅರ್ಹತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ₹39,94,343/- ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೇತನ ಪಾವತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ, ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿತ್ತು.

ಅರ್ಜಿದಾರರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿಗಳಲ್ಲಿ, ತಾವು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವೇತನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗದಾತರೇ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ದೊರೆಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 226ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಮಧ್ಯಂತರ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಬರುವವರೆಗೆ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿವೃತ್ತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ಇಡುವಂತೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.

ವೇತನ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೌಕರರು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಮುಚ್ಚಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರೂ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ವರ್ಗ-I ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಪಾವತಿಯಾಗಿರುವುದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು.

ಹೀಗಾಗಿ, ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ, ಅನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿತು.

ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

“ಅರ್ಜಿದಾರರ ನಿವೃತ್ತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ₹39,94,343/- ಮೊತ್ತವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಕ್ರಮವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಅರ್ಜಿದಾರರು ವರ್ಗ-III ನೌಕರರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಈ ನಿರ್ಣಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿವಾದಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವಸೂಲಿಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.”

ಇದಲ್ಲದೆ, ₹9,300–34,800 ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿ ಹಾಗೂ ₹4,300 ಗ್ರೇಡ್ ಪೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, 01.06.2016ರಿಂದ ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ 7ನೇ ವೇತನ ಆಯೋಗದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು. ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಲು ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಕರಣದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಗಣೇಶ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ ವಿರುದ್ಧ ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ ಪುಣೆ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ಇತರರು

ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌

✍️ ಪ್ರಕಾಶ್ ನಾಯಕ್, ಹಿರಿಯ ಶಿರಸ್ತೇದಾರರು, ಮಂಗಳೂರು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣ