ನೇಮಕಾತಿ ಮಾಡದೆ ದೀರ್ಘಕಾಲಿನ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ನೇಮಕ: ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯ ಎಂದು ಕಿಡಿಕಾರಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್
ನೇಮಕಾತಿ ಮಾಡದೆ ದೀರ್ಘಕಾಲಿನ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ನೇಮಕ: ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯ ಎಂದು ಕಿಡಿಕಾರಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್
ನಿಯಮಿತ ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಮೂಲಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುವುದು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ: ರಾಜ್ಯವು ಶೋಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ನಿಯಮಿತ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ/ ಔಟ್ಸೋರ್ಸಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ "ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಕ್ರಮ್ ಡಿ. ಚೌಹಾನ್ ಅವರ ಪೀಠವು ಬರೇಲಿ ನಗರ ನಿಗಮಕ್ಕೆ 13 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಔಟ್ಸೋರ್ಸಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಪರೇಟರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿಯಮಿತೀಕರಣದ ಮನವಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
"ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಔಟ್ಸೋರ್ಸಿಂಗ್ ಅಥವಾ ದಿನಗೂಲಿ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸ್ವಭಾವದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಔಟ್ಸೋರ್ಸಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂರೈಸುವ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ, ಮಾನ್ಯ ಹುದ್ದೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಮಿತ ನೇಮಕಾತಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಥವಾ ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಶೋಷಣಾತ್ಮಕ ಉದ್ಯೋಗ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಪೀಠವು ತನ್ನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ 2011ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ಬರೇಲಿ ನಗರ ನಿಗಮದ ನಿರ್ಮಾಣ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಿನಗೂಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಪರೇಟರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು. 2012ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಿಗಮದ ನೋಂದಾಯಿತ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಆಗಿನಿಂದ ಅವರು ಒಪ್ಪಂದದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
2019ರಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿಯಮಿತೀಕರಣದ ಮನವಿಯನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ 2020ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ನಗರ ಆಯುಕ್ತರು ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. 2016ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, 2001ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 31ರೊಳಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ದಿನಗೂಲಿ ನೌಕರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಯಮಿತೀಕರಣ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಕೀಲರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ 2024ರ ‘ಜಗ್ಗೋ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಸಂಘ’ ತೀರ್ಪನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೇಮಕಾತಿಗಳು ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಅರ್ಜಿದಾರರು 13 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವುದು, ಕೆಲಸದ ಸ್ವಭಾವ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಪೀಠವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ‘ಭೋಲಾ ನಾಥ್ ವಿರುದ್ಧ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯ’ ತೀರ್ಪನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಮಾದರಿ ಉದ್ಯೋಗದಾರನ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದರೆ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದಾಗಿದೆ, ಶೋಷಣೆ ಮಾಡುವುದು ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿತು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇಲಾಖೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಔಟ್ಸೋರ್ಸಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ, ಇಲಾಖೆಯ ಒಳಗಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕೇವಲ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಔಟ್ಸೋರ್ಸಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೂ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಔಟ್ಸೋರ್ಸಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಮೂಲತಃ ಅನ್ಯಾಯಕರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ವಿಭಾಗದ ಕೆಲಸ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಸಂಬಂಧಿತ ಹುದ್ದೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡದೆ, ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಔಟ್ಸೋರ್ಸಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ.
ಇಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ನೇಮಕಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಚೌಹಾನ್ ಅವರು, ನ್ಯಾಯಯುತ ಉದ್ಯೋಗ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ ಅನಾವಶ್ಯಕ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯತತ್ವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಮೇಲೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಬರೇಲಿ ನಗರ ನಿಗಮದ ಆಯುಕ್ತರು ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರ ನಿಯಮಿತೀಕರಣದ ಮನವಿಯನ್ನು ಮರುಪರಿಗಣಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿ, ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಕಾಫಿ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರರು.
ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್