ಪತ್ನಿ, ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆ ಪತಿಯ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ; ಕೆಲಸ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ವಿನಾಯಿತಿ ಇಲ್ಲ- ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಪತ್ನಿ, ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆ ಪತಿಯ ಆದ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ; ಕೆಲಸ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ವಿನಾಯಿತಿ ಇಲ್ಲ- ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಪತಿ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಉದ್ಯೋಗ ಹುಡುಕಬೇಕು; ಸಂಬಳ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಳದ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕಿ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಾಕೀತುಉ ಮಾಡಿದೆ

ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನಾಗಿರುವ ಪತಿಯು ಉದ್ಯೋಗವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸಂಬಳ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಳದ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಅವನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಪತಿಯು ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಗುವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರು, ದಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಯ ಕಲಂ 125ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿಗೆ ತಲಾ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹8,000ರಂತೆ ಒಟ್ಟು ₹16,000 ನಿರ್ವಹಣಾ ಭತ್ಯೆ ನೀಡಿದ್ದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಮರುಪರಿಶೀಲನಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಪತಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದರು.

ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪತಿಯ ಪರವಾಗಿ, ತಾನು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹16,000 ನಿರ್ವಹಣಾ ಭತ್ಯೆ ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ನೋಂದಾಯಿತ ವಕೀಲೆಯಾಗಿದ್ದು ತನಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಕೂಡಾ ಹೇಳಲಾಯಿತು.

ಆದರೆ, ಸ್ವತಃ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾದ ಪತ್ನಿಯು, ತಾನು ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದು ದಿನವೂ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ತನಗೆ ಮತ್ತು ಮಗುವಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ನಿರ್ವಹಣಾ ಭತ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.

ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ, 2022ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಭತ್ಯೆ ಆದೇಶವನ್ನು ಪತಿಯು ಇದುವರೆಗೆ ಪಾಲಿಸದೇ ಇದ್ದು, ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತವು ಸುಮಾರು ₹21 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನೀಡಿದ್ದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಭತ್ಯೆ ಆದೇಶವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಲಿಸದಿರುವುದಕ್ಕೆ "ಪ್ರಸ್ತುತ ಉದ್ಯೋಗವಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಕಾರಣವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಹೇಳಿದರು.

ಪತಿಯ ವಾದವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಅಂಜು ಗರ್ಗ್ ವಿರುದ್ಧ ದೀಪಕ್ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನಾಗಿರುವ ಪತಿಯು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಗುವಿನ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು ಪವಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಕಡ್ಡಾಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತು.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿತು:

"ಪತಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಅವನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಅವನಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳದ ಉದ್ಯೋಗವಿದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಳದ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಆರೈಕೆ ಹಾಗೂ ಪೋಷಣೆ ಮಾಡುವುದು ಅವನ ಕರ್ತವ್ಯ. ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಗುವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ."

ಮಗನ ವಯಸ್ಸಿನ ಕುರಿತು ಪತಿಯ ವಾದವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿದ್ದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಭತ್ಯೆ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸದೇ ಇರುವ ಪತಿಯ ನಡವಳಿಕೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಅವನಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ರಜನೀಶ್ ವಿರುದ್ಧ ನೇಹಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪತಿಯ ವಾದವನ್ನೂ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು. ಮರುಪರಿಶೀಲನಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ರಜನೀಶ್ ವಿರುದ್ಧ ನೇಹಾ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಏಕಕಾಲಿಕ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ದೋಷ ಕಂಡುಬರದ ಕಾರಣ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಗನಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಭತ್ಯೆಯನ್ನು ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಿತು.

ಪ್ರಕರಣದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಶ್ರೀ ಹರೀಶ್ ಆರ್ ವಿರುದ್ಧ ಶ್ರೀಮತಿ ಸೌಮ್ಯ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು

ಆದೇಶದ ದಿನಾಂಕ: 7 ಜುಲೈ 2026

ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಪೀಠ: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ