ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಅಪಘಾತ: ಅನುಕಂಪದ ನೆರವು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು

ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಅಪಘಾತ: ಅನುಕಂಪದ ನೆರವು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು

ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನೀಡುವ ಪರಿಹಾರದಿಂದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅನುಕಂಪದ ನೆರವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.

ಹರಿಯಾಣದ ನಿಯಮಗಳಡಿ ನೀಡಲಾದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅನುಕಂಪದ ನೆರವನ್ನು ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾದ ಪರಿಹಾರದಿಂದ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ

ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರದಿಂದ ಅನುಕಂಪದ ನೆರವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅನುಕಂಪದ ನೆರವು ಎರಡೂ ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾದ ಒಟ್ಟು ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತದಿಂದ ಅನುಕಂಪದ ನೆರವಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಸಂಜಯ್ ಕರೋಲ್ ಮತ್ತು ಎನ್. ಕೋಟೀಶ್ವರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು, ಮೃತ ಮಹಿಳೆಯ ಅವಲಂಬಿತರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ಅನುಕಂಪದ ನೆರವನ್ನು ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರದಿಂದ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿರುವುದನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, Reliance General Insurance Co. Ltd. v. Shashi Sharma (2016) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ ಕಾನೂನು ತತ್ವವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ.

ಅನುಕಂಪದ ನೆರವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಏಕೆ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿತು?

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಹರಿಯಾಣದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಹಸ್ಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಲರ್ಕ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀಮತಿ ಮಮತಾ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಪರಿಹಾರ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. ಟ್ರಕ್ ಚಾಲಕನ ಅಜಾಗರೂಕ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಚಾಲನೆಯಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು.

ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ₹34,08,675/- ಪರಿಹಾರವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕ 7.5% ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು.

ವಿಮೆದಾರರಾದ SBI General Insurance Company Ltd. ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಹೈಕೋರ್ಟ್ 29.07.2025 ರಂದು ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, Haryana Compassionate Assistance to the Dependants of Deceased Government Employees Rules, 2006 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಪಡೆದಿದ್ದ ಸುಮಾರು ₹29 ಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪರಿಹಾರದಿಂದ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಉಳಿದ ₹3,50,532/- ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು.

ಮೃತೆಯ ಮಾಸಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಮೋಟಾರು ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ಹಾಗೂ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಎರಡೂ ₹20,687/- ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದವು.

ಅನುಕಂಪದ ನೆರವು

ಮಮತಾ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಉದ್ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆದಾಯದ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ವಿವಾದವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಿಸಿತು. ಅವರ ಆದಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ, ಕುಟುಂಬದ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅವರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೊಡುಗೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕೇ ಎಂಬುದು ವಿಚಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು.

2006ರ ನಿಯಮಗಳಡಿ ನೀಡಲಾದ ಅನುಕಂಪದ ನೆರವನ್ನು ಪರಿಹಾರದಿಂದ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿತು.

ಪೀಠವು ಹೀಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು:

“2006ರ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಾನೂನು ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. Reliance General Insurance Co. Ltd. v. Shashi Sharma ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಪು ಈ ಕಾನೂನುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು 2006ರ ನಿಯಮಗಳಡಿ ನೀಡಲಾಗುವ ನೆರವು ಎರಡೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನಂತರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿದೆ.”

ಅರ್ಜಿದಾರರು ಈಗಾಗಲೇ ಮೃತೆಯ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಂದ ₹29,78,928/- ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, 2015ರಲ್ಲಿ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ₹18 ಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತವನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದರು.

ಹೀಗಾಗಿ, ಅವರು ಈವರೆಗೆ ಪಡೆದಿರುವ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ ₹47,78,928/- ಆಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ದಾಖಲಿಸಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೇರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಅರ್ಜಿದಾರರಿಂದ ಮರುಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನೂ ಪೀಠ ಗಮನಿಸಿತು.

ಅರ್ಜಿದಾರರು ಈಗಾಗಲೇ ಪಡೆದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೃತೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಅವರ ಜೀವನದ ಸ್ಥಿರತೆಗಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತು.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೀಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು:

“ಪೂರ್ಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಈ ನಿರ್ದೇಶನದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತ: ಅರ್ಜಿದಾರರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಬಾರದು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.”

ಕಾನೂನು ತತ್ವ

ಈ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ದೊರೆಯುವ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಮೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಅವಲಂಬಿತರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳಡಿ ದೊರೆಯುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅನುಕಂಪದ ನೆರವು ಎರಡೂ ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದೇ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಲಾಭ ದೊರೆಯದಂತೆ, ಅನುಕಂಪದ ನೆರವಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾದ ಪರಿಹಾರದಿಂದ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಪವನ್ ಆಶ್ರಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ವಿರುದ್ಧ ಎಸ್‌ಬಿಐ ಜನರಲ್ ಇನ್ಸೂರೆನ್ಸ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಇತರರು

ಪೀಠ: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂಜಯ್ ಕರೋಲ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎನ್. ಕೋಟೀಶ್ವರ್ ಸಿಂಗ್

ತೀರ್ಪಿನ ದಿನಾಂಕ: 04 ಆಗಸ್ಟ್ 2026