ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಭಾರ ಇಳಿಸಲು "ಎಐ"ಗಿಂತಲೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ- ನ್ಯಾ. ದೀಪಾಂಕರ್ ದತ್ತ

ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಭಾರ ಇಳಿಸಲು "ಎಐ"ಗಿಂತಲೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ- ನ್ಯಾ. ದೀಪಾಂಕರ್ ದತ್ತ

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (ಎಐ) ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಭಾರವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದೀಪಾಂಕರ್ ದತ್ತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಎಐಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ಇರಿಸಬೇಕು; ಅದು ನಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಡಬಾರದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ “ವಿಚಾರಣಾ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸ್ಫೋಟ” ಕುರಿತು ಚಿಂತೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದೀಪಾಂಕರ್ ದತ್ತ, ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎದುರು ತೀವ್ರ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (ಎಐ) ಅಥವಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಡ್ವೊಕೆಟ್ಸ್ ಆನ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ “ಕಾನೂನು, ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಎಐ: ಮುಂದಿನ ಗಡಿ” ಎಂಬ ಪ್ಯಾನಲ್ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದತ್ತ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅರ್ಜಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಕಾಣದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ; ಇದರಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೂ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಮೇಲೂ ಭಾರೀ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದತ್ತ ಬರುತ್ತಿರುವ ಜನರಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

"2018ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ 40,000 ಅರ್ಜಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದವು. ಮಂಜೂರಾದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 31 ಆಗಿತ್ತು… 2019ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದು 31ರಿಂದ 34ಕ್ಕೆ ಏರಿತು… ಈಗಲೂ 34ರಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ 43,000 ದಾಖಲೆಗಳು 75,000ಕ್ಕೆ ಏರಿವೆ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದತ್ತ ಹೇಳಿದರು.

ಎಐ ಕಾನೂನು ಸಂಶೋಧನೆ, ಪ್ರಕರಣ ಸಿದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಅವರು, ವಿವಾದಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾನವೀಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶೀಯ ಕರ್ತವ್ಯ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಎಐಯಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದತ್ತ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಮಾನವೀಯ ಅಂಶಗಳ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ “ಮಾನವೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು”—ಅಂದರೆ ಹಿಂಸೆ, ಲೋಭ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧದ ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನು—ಅಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ವಾದಿಗಳ ನಡುವಿನ ಮಾನವೀಯ ಸಂವಹನವನ್ನು ಎಐ ಬದಲಾಯಿಸಲಾರದು ಎಂದರು.

ತಮ್ಮ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಐ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಎಐಯನ್ನು ಕಾನೂನು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಭಾಷೆಯನ್ನು ತಿದ್ದುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ತೀರ್ಪಿನ ಮೂಲ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅದು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

“ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಿಂದ ಬರೆಯುವುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉತ್ಪನ್ನ” ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದತ್ತ ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವವೊಂದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ತೆರೆದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರೂ, ಕಡತವನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು ಸಹಿ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಆಗುವವರೆಗೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ; ಇಂತಹ ಸಹಜ ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನೇ ಎಐ ಅನುಕರಿಸಲು ಕಷ್ಟಪಡಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದರು.

ಇನ್ನು ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಗೆ ಗಂಭೀರ ನೈತಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದತ್ತ, ಬಾರ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಚ್ ನಡುವಿನ ನಂಬಿಕೆ “ಅತ್ಯಂತ ನಾಜೂಕಾದದ್ದು” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಎಐಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ತಪ್ಪುಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುವುದು ಈ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು.

ಎಐ ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಭಾರೀ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಕೀಲರ ಮೇಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ, ಕಾನೂನು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವ ವಕೀಲರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸುಧಾರಿತ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಎಐ ಸಾಧನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದತ್ತ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 389 ಅಪೀಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದರು; ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ನಿರಪರಾಧಿತ್ವದ ಊಹೆಯ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಎಐ ನೈತಿಕತೆಯ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದತ್ತ, ರಾಜ ಮತ್ತು ಕೋತಿಯ ಉಪಮೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ಎಐಯನ್ನು ಸೇವಕನಂತೆ ನಮ್ಮ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ಇರಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ನ್ಯಾಯವ್ಯವಹಾರಿಗಳ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಬಿಡಬಾರದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಎಐ ವೇದಿಕೆಗಳಾದ ChatGPT ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಬಳಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧವೂ ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದರು; ಕರಡು ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಇಂತಹ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಗುಪ್ತ ಮಾಹಿತಿಯು ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡುವ ಅಪಾಯವಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಯಂತ್ರವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಇನ್‌ಪುಟ್‌ನಿಂದ ಕಲಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದತ್ತ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣವನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯ ಉಳಿದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಐಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ವಾದಪ್ರಚಾರದ ಮೂಲತತ್ವವೆಂದರೆ ಜನಪ್ರಿಯವಲ್ಲದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನೂ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ವಾದಿಸುವ "ನೈತಿಕ ಧೈರ್ಯ". ಇದು ಯಾವುದೇ ಯಂತ್ರಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.