ಗೃಹಿಣಿಯ "ಮನೆ ಕೆಲಸ"ವೂ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ: ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು- ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು

ಗೃಹಿಣಿಯ "ಮನೆ ಕೆಲಸ"ವೂ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ: ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು- ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು

ಗೃಹಿಣಿ (homemaker) ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವೂ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಆಗಿದೆ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರಮಾನ ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಪನಮಾಡುವ ನಿಖರ ಅಳತೆಗೋಲು ಅಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವಾಗ ಹಣರಹಿತ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಣರಹಿತ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಗೃಹಿಣಿಯರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸೇವೆ.

ಆದರೆ, ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟ್ "Kirti vs Orientals Insurance" ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ

ನೀಡಿರುವ ತೀರ್ಪು ಇದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ:

2014ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳು ಸ್ಕೂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಕಾರು ಢಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿ ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಮೃತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಗಂಡ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದು ಹೆಂಡತಿ “ಗೃಹಿಣಿ” (homemaker) ಯಾಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಂಡನ ಆದಾಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮೃತನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ದಂಪತಿಗಳ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿ ರೂ 11.20 ಲಕ್ಷಗಳ ಚೆಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟಿನವರೆಗೂ ಮನವಿ (appeal)ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮನವಿದಾರರು ತಮ್ಮ ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿರುವ ತಕರಾರೆಂದರೆ, ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯು ಪರಿಹಾರ ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ ಕೇವಲ ಪತಿಯು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವೇತನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಪತ್ನಿ (ಗೃಹಿಣಿ, homemaker) ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವೇತನ ರಹಿತ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ. ವೇತನ ಪಡೆಯದಿದ್ದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಗೃಹಿಣಿಯರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವಾಗ ಪರಿಗಣಿಸದಿರುವುದು ನ್ಯಾಯ ಸಮ್ಮತವಲ್ಲ. ಆದುದರಿಂದ ಗೃಹಿಣಿಯು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೋರಲಾಯಿತು.

ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳ ವಾದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ರೂ 11.20 ಲಕ್ಷದಿಂದ ಇಂದ ರೂ 33.20 ಲಕ್ಷಕ್ಕೇರಿಸಿ ತನ್ನ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ 2014 ರಿಂದ ಶೇಕಡ 9 ರಷ್ಟು ಬಡ್ಡಿಯನ್ನೂ ಎರಡು ತಿಂಗಳೊಳಗಾಗಿ ಪಾವತಿಸಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿತು.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎನ್.ವಿ. ರಮಣರವರ ಬರೆದ ತೀರ್ಪು ಹೀಗಿದೆ:

1. ಗೃಹಿಣಿ (homemaker) ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವು ಗಂಡಸರು ಹೊರಗೆ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸದಷ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾದದ್ದು. ಗೃಹಿಣಿಯರ ಮನೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ವೇತನ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲವೆಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ನಿರುಪಯುಕ್ತ, ಮೌಲ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸವೆಂದು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು. ಗೃಹಿಣಿಯರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸೇವೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು (notional Income) ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕು.

ಗೃಹಿಣಿಯರ ಕೆಲಸ, ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದೂ ಸಹ ಅದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿತು.

2. 2011ರ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 159.85 ಮಿಲಿಯನ್ ಮಹಿಳೆಯರು “ಗೃಹಕೃತ್ಯ” (household work) ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೊಗವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಕೇವಲ 5.79 ಪುರುಷರು ಗೃಹಕೃತ್ಯ ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೊಗವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

3. NSO (National Statistical Office) ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಂಗಸರು ಪ್ರತಿದಿನ ಸರಾಸರಿ 299 ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ವೇತನ ರಹಿತ ಮನೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೆ, ಗಂಡಸರು ಕೇವಲ 97 ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ವೇತನ ರಹಿತ ಮನೆಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಗೃಹಿಣಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳು ಹಲವಾರು. ಇಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ, ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ತರುವುದು, ಮನೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಯೋವೃದ್ಧರನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಾದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ದುಡಿದು, ದನ ಕರುಗಳನ್ನು ಪೊಷಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಲ ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ

ದುಡಿಯುವುದು, ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಯಾವ ಕೆಲಸಗಳಿಗೂ ಅವರು ವೇತನ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಪುರುಷ ಹೊರಗಡೆ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ವೇತನ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

4. ಗೃಹಿಣಿಯರು ಮಕ್ಕಳ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯರ ಪಾಲನೆ ಪೋಷಣೆಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 134 ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟರೆ ಪುರುಷರು ಕೇವಲ 76 ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

5. ಗೃಹಿಣಿ ತನ್ನ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ವೇತನ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲವೆಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮೌಲ್ಯರಹಿತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದ ಸೇವೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಂಸಾರ ಸುಸೂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ.

ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗೃಹಿಣಿಯರ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸೇವೆಯನ್ನೂ “ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ನಿಗದಿ ಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರ ಘನತೆ ಗೌರವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನದ ಆಶಯವೂ ಹೌದು.