ಗೀತೆ, ವೇದಾಂತ ಮತ್ತು ಯೋಗವು ಧರ್ಮವಲ್ಲ, ನಾಗರಿಕತೆಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ: ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಗೀತೆ, ವೇದಾಂತ ಮತ್ತು ಯೋಗವು ಧರ್ಮವಲ್ಲ, ನಾಗರಿಕತೆಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ: ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ವೇದಾಂತ ಮತ್ತು ಯೋಗವನ್ನು ಕಿರಿದಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಬಾರದು ಎಂದು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವೆಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ.

ವಿದೇಶಿ ಕೊಡುಗೆ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ (ಎಫ್‌ಸಿಆರ್‌ಎ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಗೀತೆಯು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ "ನೈತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ"ದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಠ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ಆರ್ಷ ವಿದ್ಯಾ ಪರಂಪರೆ ಟ್ರಸ್ಟ್ ತನ್ನ ಎಫ್‌ಸಿಆರ್‌ಎ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವಾಗ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಿ.ಆರ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಟ್ರಸ್ಟ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾನುಮೋದನೆ ಇಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಿ ಕೊಡುಗೆ ನಿಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರವು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿತ್ತು.

"ಅರ್ಜಿದಾರರು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಅರ್ಜಿದಾರರು ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುಸ್ತಕವಲ್ಲ. ಅದು ನೈತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ವಾದವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್, ಗೀತೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ವಿಷಯಗಳು ವೇದಾಂತಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು, ಇದು "ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ವಿಕಸನಗೊಂಡ ಶುದ್ಧ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿತು. "ಧರ್ಮದ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ನೋಡುವುದು ಕ್ರೂರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದದ್ದು" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಗಮನಿಸಿದರು.

ಟ್ರಸ್ಟ್ "ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕಾನೂನು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ, ಅಂತಹ ತೀರ್ಮಾನವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ತೀರ್ಪು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಸಹ ಗಮನಿಸಿದೆ, ಟ್ರಸ್ಟ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೂ, ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. "ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತತ್ವವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಎಫ್‌ಸಿಆರ್‌ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಆರ್ಷ ವಿದ್ಯಾ ಪರಂಪರೆ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. ಈ ನಿರಾಕರಣೆಯನ್ನು ಎರಡು ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದೆ: ಪೂರ್ವಾನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಿ ಕೊಡುಗೆ ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ.

ನ್ಯಾಯದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರದೊಂದಿಗೆ, ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ FCRA ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕೋರಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು

ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ಆದೇಶವು "ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯದ ತತ್ವಗಳ ಮೂಲಭೂತ ಉಲ್ಲಂಘನೆ" ಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು "ಅಸಮಾನತೆಯ ದುರ್ಗುಣ" ದಿಂದ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ವಿಷಯವನ್ನು ವಿದೇಶಿಯರ ಕೊಡುಗೆ (ನಿಯಂತ್ರಣ) ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ (FCRA) ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು. ವಿದೇಶಿ ನಿಧಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗೆ ಹೊಸ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವಂತೆ ಅದು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು - ಆದರೆ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಸೂಚನೆಯು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬಾರದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ಪ್ರಮುಖ ಅವಲೋಕನಗಳು

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಘೋಷಣೆಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಸತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧರ್ಮ ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿತು.

ಸಂವಿಧಾನದ 51A ವಿಧಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಸಂಯೋಜಿತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ನಾಗರಿಕರ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದೆ. "ಆದ್ದರಿಂದ, ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧರ್ಮದೊಳಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ತೀರ್ಪು ಗಮನಿಸಿದೆ.

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು, ಯೋಗವು ದೈಹಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ ಕಡಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಾತ್ಯತೀತ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ, ಆದರೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಇದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.

ತನ್ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸಿತು, ಇವೆರಡೂ ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗದವು ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು - ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವಾಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.

ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ FCRA ಆದೇಶವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಅವುಗಳನ್ನು "ಧಾರ್ಮಿಕ" ಎಂದು ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡುವುದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.