ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ನೌಕರರ ತನಿಖೆಗೆ ಅನುಮತಿ: ಸುಪ್ರೀಂ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠದ ಭಿನ್ನ ತೀರ್ಪು- ಸಿಜೆಐ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರ

ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ನೌಕರರ ತನಿಖೆಗೆ ಅನುಮತಿ: ಸುಪ್ರೀಂ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠದ ಭಿನ್ನ ತೀರ್ಪು- ಸಿಜೆಐ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರ

ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಮೇಲೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವ ಮೊದಲು ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕೆನ್ನುವ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 17 (ಎ) ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠ ಭಿನ್ನ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಸೆಕ್ಷನ್ 17 (ಎ) ಅಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ವಿ.ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಈ ಸೆಕ್ಷನ್ ನ ಸಿಂಧುತ್ವ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದು, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಇದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಿನ್ನ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸರಕಾರಿ ನೌಕರರ ವಿರುದ್ಧ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ತನಿಖೆಗೆ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎನ್ನುವ ನಿಯಮವೇ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಆಶಯಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟರು. ಇದರಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಕ್ಷನ್ 17 ಎ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ "ನೀಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ರೋಗಕ್ಕಿಂತ ಭೀಕರ"ವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ, 1988ರಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 17 (ಎ) ಅನ್ನು 2018 ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಇಂಟೆರೆಸ್ಟ್ ಲಿಟಿಗೇಷನ್ ಎನ್ನುವ ಸರಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎನ್‌ಜಿಒ) ಸಿಂಧುತ್ವ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಪಿಟಿಷನ್ ಸಂಖ್ಯೆ 1373/2018 ಅನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ವಿ. ನಾಗರತ್ನ ಅವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1988ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17ಎ (2018ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದಂತೆ) ಸಂವಿಧಾನ ವಿರೋಧಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ತಮ್ಮ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪೋಷಕರು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಯುವಕರು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ದುಷ್ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ಅವರು ದೇಶದ ಯುವಜನತೆಗೆ ಭ್ರಷ್ಟ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಪೋಷಕರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.

“ಈ ದೇಶದ ಯುವಕರು ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ ಪಾಲಕರು ತಿಳಿದ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಅಂತಹ ಸಂಪತ್ತಿನ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದೇ ಅವರು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ರಾಷ್ಟ್ರದತ್ತ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸೇವೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಅವರು ಮುಂದುವರೆದು, “ಲಾಲಸೆ ಮತ್ತು ಅಸೂಯೆ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ತಿಳಿದ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಲಂಚದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇಂತಹ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು. ಇದು ಭೌತಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಂಟುವ ಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಸಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಸೇವೆಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ತಮ್ಮ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗರತ್ನ ಅವರು ಹಲವು ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರುಸಹಿತ ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.

“ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ, ಸಂವಿಧಾನದ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ನಿರಂತರತೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಪರಿವರ್ತನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಅದು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ವೈಷಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿಕೆ ದೇಶದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾನತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗರತ್ನ ಅವರು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಒಂದು ಕೃತ್ಯವೂ ಸಹ ಅನೇಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿದಾರರ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ನಾಗರಿಕರ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ಸರಣಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ ನಿರಾಕರಿಸಲ್ಪಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತಿ ದುರ್ದಶೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ವಿತರಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಳಗೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉನ್ನತ ನಿರ್ಧಾರಾತ್ಮಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಕ್ಷ್ಯ, ಅಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಜಡತೆ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.

ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವವರ ವಿರುದ್ಧ, ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಎಷ್ಟೇ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ದಯಾ ದೃಷ್ಟಿ ತೋರಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಆರೋಪಗಳ ತಾತ್ಪರ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಕೇವಲ ಅತಿಯಾದ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗರತ್ನ ಅವರು ಶೋಭಾ ಸುರೇಶ್ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (ಆಸ್ತಿ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು) ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲೇ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಬೇಕೆಂಬ “ಹುಚ್ಚು ಓಟ”, ಸಂಪತ್ತಿನ ಅತಿರೇಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕತೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾತಾವರಣವು ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುವ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಂತಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿರುವುದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಇದ್ದ ಕಾನೂನು ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗರತ್ನ ಅವರು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 17A ಸಂವಿಧಾನ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.

ಆದರೆ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕೆ.ವಿ. ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಅವರು ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಸೆಕ್ಷನ್ 17 (ಎ) ಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸೀಮಿತ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿ, ತನಿಖೆಗೆ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಲೋಕಪಾಲ್ ಅಥವಾ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಎಂಬ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ವಿಭಜಿತ ತೀರ್ಪಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಪೀಠ ರಚನೆಗಾಗಿ ಮಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯವರ ಮುಂದೆ ಇಡಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

✍️ ಪ್ರಕಾಶ್ ನಾಯಕ್, ಹಿರಿಯ ಶಿರಸ್ತೇದಾರರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ