ವಕಾಲತ್ನಾಮಾ ದೃಢೀಕರಣದ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್: ವಕಾಲತ್ ದೋಷಪೂರ್ಣ ಆಗುವುದು ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತೇ..?
ವಕಾಲತ್ನಾಮಾ ದೃಢೀಕರಣದ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್: ವಕಾಲತ್ ದೋಷಪೂರ್ಣ ಆಗುವುದು ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತೇ..?
ವಕಾಲತ್ ನಾಮಾ ದೃಢೀಕರಣ (ಅಟೆಸ್ಟೇಶನ್) ಕೇವಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಿಧಿವಿಧಾನವಲ್ಲ; ದೃಢೀಕರಣವಿಲ್ಲದ ವಕಾಲತ್ ‘ದೋಷಪೂರ್ಣ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು: ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಿಪಿಸಿ ಮತ್ತು ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ಸ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನು ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿ, ವಕಾಲತ್ ಗಳ ಸರಿಯಾದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ವಕಾಲತ್ ನ ದೃಢೀಕರಣವು ಕೇವಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಿಧಿವಿಧಾನವಲ್ಲ ಎಂದು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿ, ಸರಿಯಾದ ದೃಢೀಕರಣವಿಲ್ಲದ ವಕಾಲತ್ ನಾಮಾವನ್ನು ದೋಷಪೂರ್ಣ (defective) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ವಕಾಲತ್ ನಾಮಾಗಳ ಸಹಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿಗಳು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೆಳಕಂಡ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ:
ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರೊಸೀಜರ್ ಕೋಡ್, 1908 ರ ಆರ್ಡರ್ III ನಿಯಮಗಳು 1 ಮತ್ತು 4 (ವಕೀಲರ ಮೂಲಕ ಹಾಜರಾತಿ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ ಅಧಿಕಾರ ಪತ್ರದ ಅವಶ್ಯಕತೆ);
ಸಿಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(15) ( “ಪ್ಲೀಡರ್” ಪದದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ);
ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ಸ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1961 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ಗಳು 29, 30 ಮತ್ತು 33 (ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಕೀಲರ ಅಭ್ಯಾಸ ಹಕ್ಕು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವಿಧಿಗಳು).
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸುಬ್ಬಾ ರೆಡ್ಡಿ ಸಟ್ಟಿ ಅವರು ಹೀಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ:
“ವಕಾಲತ್ ನಾಮಾದ ದೃಢೀಕರಣವು ಕೇವಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಿಧಿವಿಧಾನವಲ್ಲ; ಇದು ಅಧಿಕಾರ ಪತ್ರದ ನೈಜತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ನಕಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಥವಾ ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕಡ್ಡಾಯ ರಕ್ಷಣೆ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾದಿಯು ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಕೀಲರಿಗೆ ತನ್ನ ಪರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹಾಗೂ ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪವಿತ್ರತೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಮರ್ಥ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ದೃಢೀಕರಣಗೊಂಡ ವಕಾಲತ್, ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಾದಿಯಿಂದ ಸಹಿ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಅಶುದ್ಧ ದಾವೆಗಳಿಂದ ವಕೀಲರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ವಾದಿಗಳು ವಕೀಲರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಅಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮರ್ಪಕ ದೃಢೀಕರಣವು ಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.”
“ ಸಿವಿಲ್ ರೂಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಪಿಸಿ ಆರ್ಡರ್ III ನಿಯಮ 4 ಅನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಓದಿದಾಗ, ವಕಾಲತ್ ನಾಮಾದ ದೃಢೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ, ವಕೀಲರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಕ್ರಮಗಳೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ದೃಢೀಕರಣವು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ಮತ್ತು ನಕಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ದಸ್ತಾವೇಜಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವಾದಿ ಅಥವಾ ಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೇ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ದೃಢೀಕರಣವು ಕಾನೂನು ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಪಾವಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಾನ್ಯ ದೃಢೀಕರಣವಿಲ್ಲದೆ ವಕಾಲತ್ ನಾಮಾವನ್ನು ‘ದೋಷಪೂರ್ಣ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.”
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪಕ್ಷವೊಂದು ತನ್ನ ಪರವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ವಕಾಲತ್ ನಾಮಾಕ್ಕೆ ತಾನು ಸಹಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಹಿಗಳ ನೈಜತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ವಿಷಯ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ವಕೀಲರ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವದ ಅಧಿಕಾರದ ಕುರಿತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಉಂಟಾಗಿ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಕಾಲತ್ ನಾಮಾಗಳ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅಸಮರ್ಪಕ ದೃಢೀಕರಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.
ವಕಾಲತ್ ನಾಮಾ ಎಂಬುದು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ನೀಡಲಾದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ದಸ್ತಾವೇಜು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಪೀಠವು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗುವ ವಕೀಲರು ಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಊಹೆಯ ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದೆ. ಪಕ್ಷಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ವಕಾಲತ್ ನಾಮಾದ ಸಹಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ನಿಶ್ಚಿತತೆ ಕುಸಿದು, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ವಕಾಲತ್ ನಾಮಾದ ದೃಢೀಕರಣವು ನೈಜತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಥವಾ ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶಿತ ಅಗತ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದೆ.
ದೃಢೀಕರಣವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಸರಿಯಾಗಿ ದೃಢೀಕರಿಸದ ವಕಾಲತ್ ನಾಮಾವನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ ಅಧಿಕಾರ ಪತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ದೋಷಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ.
ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿಗಳಿಗೆ, ವಕಾಲತ್ ನಾಮಾಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅವು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟು ಮತ್ತು ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ಕೇಸ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಸಂಕುಲ ನಾಗಾರ್ಜುನ ವಿರುದ್ಧ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ
ರಿಟ್ ಪಿಟಿಷನ್ ನಂ.: 24152/2025