ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೋ ಪ್ರಕರಣ: ಜಡ್ಜ್ ಸೇವೆ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಆದೇಶ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್
ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೋ ಪ್ರಕರಣ: ಜಡ್ಜ್ ಸೇವೆ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಆದೇಶ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್
ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರೊಬೇಷನರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸೇವೆ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಈ ಆದೇಶ ದಂಡನಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಕಳಂಕಿತ ಕ್ರಮವಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅನಿಲ್ ಕ್ಷೇತರ್ಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಮಿತ್ ಮಹಾಜನ್ ಅವರ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠ ಈ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ವೈರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಸರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ದೆಹಲಿ ಹೈಯರ್ ಜುಡಿಷಿಯಲ್ ಸರ್ವೀಸ್ (DHJS)ನ ಪ್ರೊಬೇಷನರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ. ಸೇವೆ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಕ್ರಮವು ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಸಮರ್ಥತೆ ಆಧಾರಿತ ಸರಳ ಸೇವಾ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಅದು ದಂಡನಾತ್ಮಕವೂ ಅಲ್ಲ, ಕಳಂಕಿತವೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದು, 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024ರ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹಾಗೂ 14 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024ರ ಅನುಸಾರ ಆದೇಶವನ್ನು ಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಿತು.
ಆ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ, ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸೇವೆಯನ್ನು 1970ರ ದೆಹಲಿ ಹೈಯರ್ ಜುಡಿಷಿಯಲ್ ಸರ್ವೀಸ್ ನಿಯಮಗಳ ನಿಯಮ 14ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
“ಈ ಸೇವಾ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮ ಸರಳ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಇದು ದಂಡನಾತ್ಮಕವೂ ಅಲ್ಲ, ಕಳಂಕಿತವೂ ಅಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 311(2)ರ ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಅಥವಾ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನ್ಯಾಯತತ್ವಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿರುವ (ಪ್ರೊಬೇಶನರಿ) ಅಧಿಕಾರಿಯು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅನರ್ಹನೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ಅವನ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕ್ರಮವೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ, ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ದಾಖಲೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕೂಲ ವಾರ್ಷಿಕ ಗುಪ್ತ ವರದಿ (ACR) ಮತ್ತು ಫುಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಬಂದ ದೂರುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇದು ಯಾವುದೇ ಸಾಬೀತಾದ ಅಥವಾ ನಿರ್ಣಯಗೊಂಡ ತಪ್ಪಾಚಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಪ್ರೊಬೇಷನರಿ ಅವಧಿಗೆ ದೆಹಲಿಯ ದ್ವಾರಕಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 2024ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6ರಂದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ಅರ್ಜಿದಾರ ಮತ್ತು ವಾದಿಯ ನಡುವೆ ನಡೆದ ವಾಗ್ವಾದದ ವೀಡಿಯೊ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮದ್ಯಪಾನದ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪವಿತ್ತು.
ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಆಯ್ದ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ನಡೆದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕೊಠಡಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧಕಾರಿ ವಸ್ತು ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ವಾದಿಸಿದರು. ಸೇವಾ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮ ಈ ಘಟನೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಶಿಸ್ತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸದೇ ಅಥವಾ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಅಹವಾಲನ್ನು ಕೇಳುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿರುವುದು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿಗಳು 14, 21 ಮತ್ತು 311(2)ಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು.
ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಅರ್ಜಿದಾರರ ಸವಾಲಿಗೆ ಯಾವುದೇ ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಅರ್ಜಿದಾರರು ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಿರ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದೆ. ವೈರಲ್ ವೀಡಿಯೊ ಘಟನೆಗಿಂತ ಮೊದಲು, 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2024ರಂದು ಪ್ರತಿಕೂಲ ವಾರ್ಷಿಕ ಗುಪ್ತ ವರದಿ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಎಸಿಆರ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಿಗೆ “ಅತಿಯಾಗಿ ಒರಟು” ವರ್ತನೆ ತೋರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು “ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ” ಎಂದು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
“ಈ ಎಸಿಆರ್ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯನಿರ್ಣಯದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಎಂಬ ಮೂಲ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು, ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಹೈಯರ್ ಜುಡಿಷಿಯಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ (ಡಿಎಚ್ಜೆಎಸ್)ನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಯೋಗ್ಯತೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ,” ಎಂದು ಪೀಠ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಮತ್ತಷ್ಟು, ಸೇವಾ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮವು ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಾಪಿತ ತಪ್ಪು ಆಚಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ. ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಲಂಕಿತ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾದ ಉಲ್ಲೇಖ ಇಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಅವಧಿಯ ಸೇವಾ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
“ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಅರ್ಜಿದಾರರ ಸೇವೆ ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು 1970ರ ನಿಯಮಗಳ ನಿಯಮ 14ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಅಧಿಕಾರದ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಬಳಕೆ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಎಸಿಆರ್, ಯೋಗ್ಯತೆ ಕುರಿತ ದೂರುಗಳು ಮತ್ತು ಫುಲ್ ಕೋರ್ಟ್ನ ಪರಿಗಣಿತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಗೊಂಡ ಸ್ಥಿರ ತತ್ವಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ, ಈ ಕ್ರಮವು ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕಾರಿಯ ಅನರ್ಹತೆಯ ಆಧಾರದ ಸರಳ ಸೇವಾ ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ದಂಡನಾತ್ಮಕ ವಜಾ ಶಿಕ್ಷೆ ಅಲ್ಲ,” ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.
ಶೀರ್ಷಿಕೆ: AMAN PRATAP SINGH ವಿರುದ್ಧ NCT ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬರು
ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್