ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಪ್ರಕರಣ: ಸಹಿ ಹಾಕದ ಜಂಟಿ ಖಾತೆದಾರನ ವಿರುದ್ಧ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗದು- ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಪ್ರಕರಣ: ಸಹಿ ಹಾಕದ ಜಂಟಿ ಖಾತೆದಾರನ ವಿರುದ್ಧ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗದು- ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಖಾತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚೆಕ್‌ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ನೆಗೋಷಿಯೆಬಲ್ ಇನ್ಸ್‌ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾಯ್ದೆ 1881ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 138ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗದು ಎಂದು ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ..

ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂದೀಪ್ ಜೈನ್ ಅವರಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಪೀಠ "ಮಧು ಸಿಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತಿತರರು" ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

1881 ರ ನೆಗೋಷಿಯೇಬಲ್ ಇನ್ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 138 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ನ ಅಮಾನ್ಯತೆಗಾಗಿ ಅವರು ಆ ಚೆಕ್‌ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕದ ಹೊರತು ಜಂಟಿ ಖಾತೆದಾರರ ಮೇಲೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 141 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವೈಕೇರಿಯಸ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಲ್ಪನೆಯು ಕಂಪನಿಗಳು, ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದಿತ ಚೆಕ್ ಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡದ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

"... ವೈಕೇರಿಯಸ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಎನ್.ಐ. ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 141 ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ವೈಕೇರಿಯಸ್ ಚೆಕ್ ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕದ ಹೊರತು ಜಂಟಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆದಾರರ ಮೇಲೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಹಿಂದೆ ನೀಡಿದ ಹಲವು ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಅಪರ್ಣಾ ಎ ಶಾ ವಿರುದ್ಧ ಸೇಥ್ ಡೆವೆಲಪ್ಪರ್ಸ್‌ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು, ಜುಗೇಶ್ ಸೆಹಗಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಶೇರ್ ಸಿಂಗ್ ಗೋಗಿ, ಅಲ್ಕ ಖಂಡು ಅವ್‌ಹಾದ್ ವಿರುದ್ಧ ಅಮರ್ ಶ್ಯಾಮ್‌ಪ್ರಸಾದ್ ಮಿಶ್ರಾ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಪೀಠ, ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 141ರ ಪ್ರಕಾರ ಆರೋಪಿಗೆ ತಾನು ಸಹಿ ಹಾಕದ ಚೆಕ್ ಅಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

non signatory joint account holder cannot be prosecuted for cheque bounce under section 138 of NI act- allahabad high court

ಪ್ರಕರಣದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: Madhu Singh v. State of U.P. and Others

ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್, Dated 06-05-2026

Neutral Citation: 2026:AHC:104853