ವರ್ಗಾವಣೆ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಕರೆತಂದ ಮ್ಯಾನೇಜರ್: ಉದ್ಯೋಗಿ ನಡೆ ದುರ್ವರ್ತನೆ ಎಂದ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌

ವರ್ಗಾವಣೆ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಕರೆತಂದ ಮ್ಯಾನೇಜರ್: ಉದ್ಯೋಗಿ ನಡೆ ದುರ್ವರ್ತನೆ ಎಂದ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌

ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ವಿಚಾರವಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಕರೆತಂದ ಉದ್ಯೋಗಿಯ ನಡೆ ದುರ್ವರ್ತನೆ (Misconduct): ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಕುರಿತು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ ಉದ್ಯೋಗಿಯ ನಡೆ, ಯಾವುದೇ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ವಾಗ್ವಾದ ಅಥವಾ ಅವಾಚ್ಯ ಶಬ್ದಗಳ ಬಳಕೆ ನಡೆದಿರದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ದುರ್ವರ್ತನೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಥಾಣೆಯ ಪ್ರಥಮ ಕಾರ್ಮಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೀಡಿದ್ದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಇಲಾಖಾ ತನಿಖಾ ಅಧಿಕಾರಿಯ (Enquiry Officer) ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವಿಲ್ಲದವು ಅಥವಾ ಅಸಂಗತವಾದವುಗಳಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಕಾರ್ಮಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆರೋಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂದೀಪ್ ವಿ. ಮಾರ್ನೆ ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:

"ಪ್ರತಿವಾದಿ ತನ್ನ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ದೂರು ನೀಡಿದ ಕ್ರಿಯೆಯೇ ದುರ್ವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ವಾಶಿ ಶಾಖೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಂತರಿಕ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಕೆ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಳು. ಅಲ್ಲದೆ, ತಾನು ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಇಬ್ಬರು ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗೆ ಕರೆತಂದಳು.

ಆಕೆಯ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದಳು. ಇಂತಹ ವರ್ತನೆ ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ದುರ್ವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮೊದಲ ಆರೋಪವನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಆದೇಶ ಪಾಲಿಸದಿರುವ ಆರೋಪವೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿದೆ."

ಅಭ್ಯುದಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಪ್ರತಿವಾದಿಯನ್ನು 16 ಮೇ 2012ರಂದು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವಿಭಾಗದಿಂದ ವಾಶಿ ಶಾಖೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. 17 ಮೇ 2012ರಂದು ಹಳೆಯ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಆಕೆ ಇಬ್ಬರು ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ (HRM) ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದು, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಎಚ್.ಡಿ. ಭಟ್ ಅವರು ತನ್ನನ್ನು ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದಳು.

ಪೊಲೀಸರು ಶ್ರೀ ಭಟ್ ಅವರನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ಇದು ನಿಯಮಿತ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವರ್ಗಾವಣೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಪೊಲೀಸರು ಅಲ್ಲಿಂದ ತೆರಳಿದರು.

ನಂತರ 16 ಏಪ್ರಿಲ್ 2013ರಂದು ನೀಡಲಾದ ಆರೋಪ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು:

ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಬೆದರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಕರೆತರುವುದು.

ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಓಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಆಯೋಗ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿರುದ್ಧ ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.

ತನಿಖಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಎರಡೂ ಆರೋಪಗಳು ಸಾಬೀತಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ 28 ಜನವರಿ 2015ರಂದು ಪ್ರತಿವಾದಿಯನ್ನು ಸೇವೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.

ಕಾರ್ಮಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತನಿಖೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ, ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ವಿಕೃತ (perverse) ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮರುಪರಿಶೀಲನಾ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 227ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆಹೋಯಿತು.

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಿಸಿದಂತೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆರೋಪವನ್ನು "ವರ್ಗಾವಣೆ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸದಿರುವುದು" ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿತ್ತು. ಪ್ರತಿವಾದಿಯು 18 ಮೇ 2012ರಂದು ವಾಶಿ ಶಾಖೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆಕೆಯನ್ನು ಆರೋಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಾಲಿಸದಿರುವುದು ಎಂದಿಗೂ ಆರೋಪವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿತು:

"ಪೊಲೀಸರು ಶ್ರೀ ಭಟ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿಲ್ಲ, ತೀವ್ರ ವಾಗ್ವಾದ ನಡೆಸಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವಾಚ್ಯ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಪ್ರತಿವಾದಿಯ ನಡೆ ದುರ್ವರ್ತನೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಣಯವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಕೃತವಾಗಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯಾವುದೇ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಅಥವಾ ಅವಾಚ್ಯ ಶಬ್ದಗಳ ಆರೋಪ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆರೋಪ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿತ್ತು — ವರ್ಗಾವಣೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಕರೆತಂದು ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿರುವುದು ದುರ್ವರ್ತನೆಯೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ಹಿಂಸಾಚಾರ ಅಥವಾ ಅವಾಚ್ಯ ಶಬ್ದಗಳ ಕೊರತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿವಾದಿಗೆ ಕ್ಲೀನ್ ಚಿಟ್ ನೀಡಿದೆ."

ಎರಡನೇ ಆರೋಪದ ಕುರಿತು, ಉದ್ಯೋಗಿಯು ಸಂಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನ ಅಹವಾಲು ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಕುರಿತು ಹೊರಗಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ದೂರು ನೀಡುವುದು ಎಂಬುದರ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು. ಉದ್ಯೋಗಿಯ ದೂರುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ವಿವಿಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುವುದೂ ದುರ್ವರ್ತನೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ಆದರೆ ಅದರ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.

ಹೀಗಾಗಿ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ 1 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ ಹಾಗೂ 11 ಜೂನ್ 2024ರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ವಿಕೃತವಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಆದರೆ ಶ್ರೀ ಭಟ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನೇರ ದುರ್ವರ್ತನೆ ನಡೆಸಿದ ಆರೋಪ ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.

ಸೇವೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣಿಕತೆಯನ್ನು (proportionality) ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿತು.

ಪ್ರಕರಣದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಅಭ್ಯುದಯ ಕೋ ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಮಿತಾ ವಿರೇಂದ್ರ ಪಾಟೀಲ್