ವಕೀಲರಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಭಾರತ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ (ಬಿಸಿಐ)ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸೂಚನೆ

ವಕೀಲರಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಭಾರತ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ (ಬಿಸಿಐ)ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸೂಚನೆ

ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, ವಕೀಲರಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಬಿಸಿಐ) ಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಂಘವು ವಕೀಲರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪಿ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಲೋಕ್ ಅರಾಧೆ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠ ಈ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.

ನ್ಯಾಯದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ ವಕೀಲರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರೊಂದಿಗೆ ತಂಡವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ತರಬೇತಿ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಜ್ಜಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಆಶಿಸಿತು.

ಈ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ವಕೀಲರಿಗೆ ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರಂತರ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕಗೊಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಪರಿಗಣನೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೇಳಿದೆ. ವಕೀಲರಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಅಕಾಡೆಮಿ ಈ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

"ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಕಾಡೆಮಿಯಂತೆ, ವಕೀಲರಿಗಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಸಮಯದ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಯು ದಾಖಲಾತಿ ನಂತರದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕೆ, ವೃತ್ತಿಪರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ನೈತಿಕ ಅರಿವು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಹಲವಾರು ಅನುಭವಿ ವಕೀಲರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಮಾತ್ರ ಅಗತ್ಯವಿದೆ" ಎಂದು ಬಿಸಿಐಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಕಿವಿಮಾತು ಹೇಳಿತು.

ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವ ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರದ ತಜ್ಞರ ತಂಡವನ್ನು ರಚಿಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಬಿಸಿಐಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.

ಆಗಸ್ಟ್ 31 ರಂದು ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ವಿಷಯವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುವುದು.

"ಬಿಸಿಐ ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ನಂಬುತ್ತೇವೆ... ಮುಂದುವರಿದ ಕಾನೂನು ಶಿಕ್ಷಣ (CLE) ಅನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಅಕಾಡೆಮಿ (NLA) ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು 31.08.2026 ರಂದು ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ. ಪ್ರಕರಣದ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದು ವಾರದ ಮೊದಲು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಅನ್ನು ಬಿಸಿಐ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ತಪ್ಪು ಕಾನೂನು ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಕೀಲರನ್ನು ಸಮಿತಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಂಘದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಕೇವಲ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಕೀಲರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ವಕೀಲರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅಂತಹ ಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವೃತ್ತಿಪರ ನಡವಳಿಕೆ/ದುಷ್ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಆರೋಪಗಳ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿ BCI ನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ದುಷ್ಕೃತ್ಯದ ಆರೋಪ ಹೊತ್ತಿರುವ ವಕೀಲರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಶಿಸ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ದುಷ್ಕೃತ್ಯದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಕೀಲರ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಬಿಸಿಐನ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಆಡಿಟ್ ಅನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕೋರಿದೆ.

ಬಿಸಿಐ ತನ್ನ ಶಿಸ್ತಿನ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂಬುದರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.

"ವಕೀಲರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಭಾರತೀಯ ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆ, 1961 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶಿಸ್ತಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ವರದಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ/ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಕ್ರಮದ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಾವು ಭಾರತೀಯ ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಿಸಿತು.

ರಾಜ್ಯ ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗಳ ಮುಂದೆ ಇರುವ ದೂರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿಯಾಗುವ ದೂರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಸರಾಸರಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಸಮಯ, ವಯೋಮಾರ್ಗದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಬಾಕಿ, ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು, ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬೆಂಬಲದ ಸಮರ್ಪಕತೆ, ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಿಸಲಾದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಸ್ವರೂಪ, ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಮಯದ ಅನುಸರಣೆ ಮುಂತಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಮಿತಿಯು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೇಳಿದೆ.

ಇದರ ಉದ್ದೇಶವು ದೂಷಣೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೇಳಿದೆ. ನ್ಯಾಯಯುತತೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಾಗ ಶಿಸ್ತಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪುರಾವೆ ಆಧಾರಿತ ಸುಧಾರಣೆಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

"ಕಾನೂನು ವೃತ್ತಿಯ ನಿಯಂತ್ರಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಸಮಕಾಲೀನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯೂ ಇದೆ. ವಕೀಲರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಶಿಸ್ತಿನ ಚೌಕಟ್ಟು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಅಜಯ್ ವಿಜ್ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಂಘ & ಇತರರು

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌, 07-07-2026