ಕಾಶಿ ಮಠ ವಿವಾದ: ಮಠಾಧಿಪತಿಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಡಿಕ್ರಿ ಜಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿಕೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗ್ರೀನ್ ಸಿಗ್ನಲ್

ಕಾಶಿ ಮಠ ವಿವಾದ: ಮಠಾಧಿಪತಿಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಡಿಕ್ರಿ ಜಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿಕೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗ್ರೀನ್ ಸಿಗ್ನಲ್

ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಾಶಿ ಮಠ ಸಂಸ್ಥಾನದ ದೇವರುಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ರಾಘವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೋರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಡಿಕ್ರಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಶ್ರೀಮದ್‌ ಸಂಯಮೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದ್ದ ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಂಗಳವಾರ (15.09.2026) ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಅರವಿಂದ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ವಿಪುಲ್ ಎಂ. ಪಂಚೋಲಿ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು, ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಥ ಕಾರಣವಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿ, ಪ್ರವೇಶ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.

“ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಥ ಕಾರಣ ನಮಗೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿತು.

ವಿವಾದದ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಕಾಶಿ ಮಠ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇಬ್ಬರು ಯತಿಗಳ ನಡುವೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟದಿಂದ ಈ ವಿವಾದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.

2000ರಲ್ಲಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ತಿರುಪತಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿ, ತಾವು ಮಠದ 21ನೇ ಮಠಾಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ನೀಡಬೇಕು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ಶ್ರೀಮದ್ ಸುಧೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಮಠದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡದಂತೆ ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಾಜ್ಞೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರಿದ್ದರು.

ಈ ದಾವೆ ವಜಾಗೊಂಡಿತು.

ಆದರೆ, ಅವರ ಗುರುಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಪ್ರತಿದಾವೆಯನ್ನು 2009ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಆ ತೀರ್ಪಿನ ಮೂಲಕ ರಾಘವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಮಠದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ದೇವರುಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ತೀರ್ಪನ್ನು ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳೂ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದವು.

ಡಿಕ್ರಿ ಜಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಈ ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ 2011ರಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಕ್ರಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ರಾಘವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಎರ್ನಾಕುಲಂ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.

ತರುವಾಯ, ಎರ್ನಾಕುಲಂ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹಾಗೂ ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.

ಶ್ರೀಮದ್ ಸುಧೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮಿಯವರು 2017ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಶ್ರೀಮತ್ ಸುಧೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮಿಯವರು 2003ರಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಉಯಿಲು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ, 2015ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸುವ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನೂ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದರು. ಈ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ ಶ್ರೀಮದ್ ಸಂಯಮೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು, ಎರ್ನಾಕುಲಂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಡಿಕ್ರಿದಾರಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಡಿಕ್ರಿ ಜಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

2019ರಲ್ಲಿ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಮೂಲ ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದ ತಿರುಪತಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಮೊದಲು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ಡಿಕ್ರಿ-ದಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು.

ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪು

ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ವರ್ಷದ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು.

ಸಂಯಮೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಸಿವಿಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಯ (CPC) ಸೆಕ್ಷನ್ 146 ಅನ್ನು ಆದೇಶ XXI ನಿಯಮ 16ರ ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಓದಿದಾಗ, ಎರ್ನಾಕುಲಂನ ಡಿಕ್ರಿ ಜಾರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.

ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕಾನೂನು ನಿಬಂಧನೆಗಳು

CPC ಸೆಕ್ಷನ್ 146:

ಪ್ರಕರಣದ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷಕಾರನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, ಆ ಪಕ್ಷಕಾರನ ಪರವಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಈ ನಿಬಂಧನೆಯು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಆದೇಶ XXI ನಿಯಮ 16 CPC:

ಮೂಲ ಡಿಕ್ರಿ-ದಾರರಿಂದ ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಹಕ್ಕು ತಮಗೆ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

ಆದೇಶ XXI ನಿಯಮ 16ರ ವಿವರಣೆ:

ದಾವೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿರುವ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, ಡಿಕ್ರಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹಸ್ತಾಂತರ ಪತ್ರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಡಿಕ್ರಿ ಜಾರಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನೇ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಬದಲು, ಡಿಕ್ರಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಹಕ್ಕು ಅಥವಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಾಂತರದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮೂಲ ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಮೊದಲು ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ

ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಸೆಕ್ಷನ್ 146 ಕೇವಲ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ನಿಬಂಧನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆದೇಶ XXI ನಿಯಮ 16ರಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು.

ಕಾನೂನಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಉಯಿಲಿನ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ದೊರೆತಿದ್ದರೂ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯು ಡಿಕ್ರಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಮೂಲ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ಆದರೆ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇದೀಗ ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: Raghavendra Thirtha Swami v. Srimad Samyamindra Thirtha Swamiji

ಪ್ರಕರಣ ಸಂಖ್ಯೆ: Special Leave to Appeal (C) No. 31313/2026

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌