AIBE ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಾಸಾಗದೆ ವೃತ್ತಿ: ಅಕ್ರಮ ಎಸಗಿದ ವಕೀಲರಿಗೆ ಸಂಕಷ್ಟ- ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯದ ವಕೀಲರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ವಕೀಲ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ 45 ದಿನಗಳ ಗಡುವು ನೀಡಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್

AIBE ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಾಸಾಗದೆ ವೃತ್ತಿ: ಅಕ್ರಮ ಎಸಗಿದ ವಕೀಲರಿಗೆ ಸಂಕಷ್ಟ- ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯದ ವಕೀಲರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ವಕೀಲ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ 45 ದಿನಗಳ ಗಡುವು ನೀಡಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ AIBE ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಿದ ವಕೀಲರ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. AIBE ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದಿದ್ದರೂ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವವರ ಅಕ್ರಮ ವೃತ್ತಿ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಪೀಠ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.

ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವಕೀಲರ ಪರೀಕ್ಷೆ (All India Bar Examination – AIBE) ಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಿದ ವಕೀಲರ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.

ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಇರುವ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಚಲಾಯಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ಅಗತ್ಯ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವುದು ಇಡೀ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಅಕ್ರಮ ವೃತ್ತಿ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ:

“ವಕೀಲರನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರ ನೋಂದಣಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರು AIBE ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತು ಸೂಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ನೋಂದಣಿ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.”

ಪ್ರಕರಣದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು

ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ (IPC) ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳಾದ 419, 420, 120B ಮತ್ತು 511 ಹಾಗೂ ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 45ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಆರೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ/ಅರ್ಜಿದಾರರು AIBE ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವಕೀಲರು ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ಪಕ್ಷಕಾರರ ವಾದಗಳು

*ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರವಾದ ವಾದಗಳು*

ದೂರುದಾರರು ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ವಾದಿಸಿದರು.

ಆರೋಪಗಳು ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನೂ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಯಿತು.

ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಅಪರಾಧಗಳ ಅಗತ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಯ (Cr.P.C.) ಸೆಕ್ಷನ್ 156(3)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರು ವಾದಿಸಿದರು.

ಅರ್ಜಿದಾರರು ವೃತ್ತಿಪರ ದುರ್ನಡತೆ ಎಸಗಿದ್ದರೆ, ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 35ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಶಿಸ್ತು ಸಮಿತಿಯು ಮಾತ್ರ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಸೂಕ್ತ ಆದೇಶ ನೀಡಬೇಕೇ ಹೊರತು ನ್ಯಾಯಾಲಯವಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಯಿತು.

*ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ವಾದಗಳು*

ಅರ್ಜಿದಾರರು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಭಾರತೀಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ, ಕಡ್ಡಾಯ AIBE ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ದೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತು ತಿಳಿಸಿತು.

ಅರ್ಜಿದಾರರು 2021ರಲ್ಲಿ AIBE ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಸಂಗತಿಯು ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಗೆ ಪೂರ್ವಾನ್ವಯವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿರುವ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಇದರಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಯಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅವಲೋಕನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಯಗಳು

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿತು:

AIBE ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆ, 1961ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವಂತೆ ದೂರುದಾರರು ಕೋರಬಹುದೇ?

ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸದೆಯೇ ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಲು ದೂರುದಾರರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು ಇದೆಯೇ?

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರವಾಗಿ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 482ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಅಂತರ್ಗತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಬಹುದೇ?

1. ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆಯೇ?

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರು, ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ; ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳಿದ್ದರೆ ದೂರುದಾರರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದರು.

ಎರಡನೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, 2010ರ ನಿರ್ಣಯ ಸಂಖ್ಯೆ 73ರ ಮೂಲಕ AIBE ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತು.

ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Certificate of Practice) ನೀಡುವ ಸಂಬಂಧದ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ವಕೀಲರಿಗೆ ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಕಟವಾದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ 30 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಅವರ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅಂಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತು.

2. ದೂರುದಾರರಿಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದೆಯೇ?

ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕಾನೂನಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತು.

ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 45ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ನ್ಯಾಯಿಕ ದಂಡಾಧಿಕಾರಿಯು (JMFC) ಸೆಕ್ಷನ್ 45ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿತು:

“ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿರುವ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ, AIBE ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ ಮತ್ತು ವಕೀಲರ ಕಾಯ್ದೆ, 1961ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವಂತೆ ದೂರುದಾರರು ಕೋರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸದಿದ್ದರೂ ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಲು ದೂರುದಾರರಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಮೇಲಿನ ತೀರ್ಪುಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ದೂರುದಾರರು ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದರೂ, ಪೊಲೀಸರು ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದೆ ಎನ್‌ಸಿಆರ್ (NCR) ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ದೂರುದಾರರು ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕಾಯಿತು.”

3. ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವೇ?

ದೂರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 156(3)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಮೊದಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿಗೇ ಏಕೈಕ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಂಬಂಧಿತ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು

ವಿವಾದಾತೀತವಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳೂ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿತು.

4. ಅಕ್ರಮ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ

ವಕೀಲರನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸುವುದಷ್ಟೇ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲ; ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುವವರು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರದವರ ಕುರಿತು ಸರಿಯಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಪರಿಷತ್ತಿಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೀಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು:

“ನೋಂದಾಯಿತರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಿಗದಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.”

ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ನೋಂದಾಯಿತ ವಕೀಲರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ವೃತ್ತಿ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು:

ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ವೃತ್ತಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯದ ವಕೀಲರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ವಕೀಲರ ನೋಂದಣಿ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.

ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಲು ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರದ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುವ ವಕೀಲರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.

AIBE ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗದೆ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿರುವವರ ವಿರುದ್ಧ ತಕ್ಷಣ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಅಗತ್ಯ ಅರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲದೆ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುವುದು ಇಡೀ ಸಮಾಜದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಅಪರಾಧವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇಂತಹವರ ವಿರುದ್ಧ ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು.

ಅಂತಿಮ ನಿರ್ದೇಶನ

ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಕೀಲರ ಪರಿಷತ್ತು ಮೇಲಿನ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಅನುಸರಣೆಯ ಕುರಿತು 45 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿತು.

ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು 30 ನವೆಂಬರ್ 2026ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಎನ್ ಪ್ರಸನ್ನ ಕುಮಾರ್ ವಿರುದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರರು

ಪ್ರಕರಣ ಸಂಖ್ಯೆ: ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪಿಟಿಷನ್ ಸಂಖ್ಯೆ 633/2020

ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಪೀಠ- ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಚ್ ಪಿ ಸಂದೇಶ್ ಅವರಿದ್ದ ಏಕ ಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠ