ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಾನದಂಡ, ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ..?: ಗ್ರೂಪ್‌ 'ಸಿ'ನಿಂದ 'ಡಿ' ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದೇ..?

ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಾನದಂಡ, ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ..?: ಗ್ರೂಪ್‌ 'ಸಿ'ನಿಂದ 'ಡಿ' ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದೇ..?

ಕೆಲವು ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ ವರ್ಗದ ಹುದ್ದೆಗಳು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಕನಿಷ್ಠ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅರ್ಹತೆ, ಮತ್ತು ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಶ್ರೇಣಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸದರಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ ಇಂದ ಗ್ರೂಪ್ ಡಿ ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ

ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳು, ಹುದ್ದೆಯ ಹಿರಿಮೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಏಕೈಕ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವಲ್ಲ.

ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಹುದ್ದೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ ಗುಂಪು ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆ ಗುಂಪಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಯ ನಡುವೆ ತೋರುವಂತ ಅಸಂಗತತೆ (ವ್ಯತ್ಯಾಸ) ಇರಬಹುದಾಗಿದೆ.

ವರ್ಗೀಕರಣದ ಮಾನದಂಡಗಳು

ಗ್ರೂಪ್ A, B, C ಮತ್ತು D ಎಂಬ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲಸದ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಗ್ರೂಪ್ C ಹುದ್ದೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ/ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿ

ಹುದ್ದೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾನದಂಡವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳು (ವರ್ಗೀಕರಣ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿ) ನಿಯಮಗಳು, 1957 ಮುಂತಾದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು

ಒಂದು ಹುದ್ದೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗ್ರೂಪ್ C ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರೂಪ್ C ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ, ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು:

ವಿಶೇಷ ಇಲಾಖಾ ನಿಯಮಗಳು:

ಕೆಲವು ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಅಥವಾ ಇಲಾಖೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ವಿಶೇಷ ನಿಯಮಗಳು ಅಥವಾ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಇಂತಹ ವಿನಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಇಲಾಖೆ (DPAR)ಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪರಿಣಾಮ (Legacy Issues):

ವರ್ಗೀಕರಣವು ಹಿಂದಿನ ವೇತನ ಆಯೋಗದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಗುಂಪಿನ ಹೆಸರು ಅದೇ ಉಳಿದರೂ, ಸಂಬಂಧಿತ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅಸಮಾನತೆ (ಅನಾಮಲಿ) ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು.

ಕಾಲಬದ್ಧ ವೇತನ ಬಡ್ತಿ (TBA/ACP) ಅಥವಾ ಪರಿಷ್ಕೃತ ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಗತಿ (MACP) ಯೋಜನೆಗಳು:

ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಉದ್ಯೋಗಿಯು TBA/ACP/MACP ಯೋಜನೆಯಡಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಭಡ್ತಿ ಹೊಂದಿದರೂ ಮೂಲತಃ ಕಡಿಮೆ ವರ್ಗಕ್ಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗ್ರೂಪ್ C) ಮಂಜೂರಾದ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹುದ್ದೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಉದ್ಯೋಗಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ವೇತನದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಮೂಲವಾಗಿ ಮಂಜೂರಾದ ಹುದ್ದೆಯ ವರ್ಗವೇ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ:

ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ನಿಯಮಗಳು) ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳೇ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತವೆ.

ಒಂದು ಹುದ್ದೆಯ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ರೂಪಿಸಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಸಾರ ಇದ್ದಲ್ಲಿ, ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಗ್ರೂಪ್ C ಹುದ್ದೆಯಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಹುದ್ದೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವರ್ಗೀಕರಣವು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವೇತನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ನಿಯಮಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

ವರ್ಗೀಕರಣ ಅಥವಾ ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ದೋಷವಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇದ್ದಲ್ಲಿ, ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಅಥವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಇಲಾಖೆ ಮುಂದೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಬೇಕು.

ಕನಿಷ್ಠ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಗ್ರೂಪ್ C ಹುದ್ದೆಗಳ ಕನಿಷ್ಠ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅರ್ಹತೆಯ ಕುರಿತು ಏಕರೂಪತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಗ್ರೂಪ್ C ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಪಿಯುಸಿ / 10+2 ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವುದಾದರೂ, ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ / 10ನೇ ತರಗತಿ ಉತ್ತೀರ್ಣತೆಯನ್ನೇ ಕನಿಷ್ಠ ಅರ್ಹತೆಯಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ಅಸಂಗತವೆನಿಸಿದರೂ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ನೇಮಕಾತಿ ನಿಯಮಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಂಟಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಯಾವುದೇ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಗ್ರೂಪ್ C ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸುವುದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಪನೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕೇಡರ್ ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ (Cadre & Recruitment – C&R) ನಿಯಮಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಈ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ವೇತನ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಗ್ರೂಪ್ C ಹುದ್ದೆಗಳು – ಅರ್ಹತೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ

ಗ್ರೂಪ್ C ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಎಲ್ಲ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅರ್ಹತೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕ ಸೇವಾ ಆಯೋಗ (KPSC) ಅಥವಾ ಇತರೆ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹುದ್ದೆಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಕನಿಷ್ಠ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗ್ರೂಪ್ C ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಎಲ್ಲ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅರ್ಹತೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರೂಪ್ ಸಿ ಹುದ್ದೆ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ ಎಸ್ ಎಸ್ ಎಲ್ ಸಿ ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿ ವರ್ಗದ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ ಕನಿಷ್ಠ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸದರಿ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಡಿ ಗ್ರೂಪ್ ಹುದ್ದೆಗಳೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

ಬಿಲ್ ಕಲೆಕ್ಟರ್ (ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ), ಸರಕಾರಿ ವಾಹನ ಚಾಲಕರು, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಲಿಫ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಸೆಸ್ ಸರ್ವರ್, ಅಬಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಗಾರ್ಡ್/ ಕಾನ್ಸ್ಟೇಬಲ್, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಗಾರ್ಡ್/ರಕ್ಷಕ

ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳು

ಹುದ್ದೆ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ:

ಗ್ರೂಪ್ Cಗೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಅರ್ಹತೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ವಾದವು ನಿಯಮಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಹುದ್ದೆಯ ಕಾರ್ಯಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಮಂಜಸವಾಗಿದೆ.

ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:

ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ನೇಮಕಾತಿ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಅರ್ಹತೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯ/ವಾದಿ ಮಂಡನೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಊರ್ಜಿತವಲ್ಲ.

ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ:

ಈ ರೀತಿಯ ಅರ್ಹತೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯ ನೇಮಕಾತಿ) ನಿಯಮಗಳು, 1977 ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾನೂನು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇದು ನಿಯಮಬಾಹಿರ ಅಥವಾ ಅಸಾಧಾರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.

ನಿರ್ಣಯಾತ್ಮಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ

ಆದ್ದರಿಂದ, ಗ್ರೂಪ್ C ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಪಿಯುಸಿ ಅಥವಾ ಪದವಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಸಂಗತತೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಹುದ್ದೆ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದ್ದು, ಕಾನೂನು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಲ್ಲ.

✍️ ಪ್ರಕಾಶ್ ನಾಯಕ್, ಹಿರಿಯ ಶಿರಸ್ತೇದಾರರು, ದ.ಕ. ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ