ವಕೀಲರ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ. 30 ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ: ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಿಂದ ಪಾಲನಾ ವರದಿ ಕೇಳಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್
ವಕೀಲರ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ. 30 ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ: ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಿಂದ ಪಾಲನಾ ವರದಿ ಕೇಳಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್
ಬಾರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ವಕೀಲರಿಗೆ 30 ಶೇಕಡಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ನೀಡಬೇಕೆಂದು 24.3.2025 ರಂದು ನೀಡಿದ್ದ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಆದೇಶದ ಪಾಲನೆಯ ಕುರಿತು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ಗಳಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಅರ್ಜಿಗಳ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಾಯ್ಮಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವಾದಗಳಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನೇಕ ಬಾರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ಗಳು ಆದೇಶವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಮಾತ್ರ ಪಾಲಿಸಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆ ಹಿಂದಿನ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ, ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲಾ, ತಾಲೂಕು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಬಾರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ಗಳು ತಮ್ಮ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 30 ಶೇಕಡಾ ಮಹಿಳಾ ವಕೀಲರ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಈ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.
ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ, ಆದೇಶ ಇದ್ದರೂ ಸಹ ಅನೇಕ ಬಾರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ಗಳು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡದೆ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ನೀಡದೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಾರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸರಿಯಾದ ಹಾಗೂ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಪಾಲನೆ ಕುರಿತ ವರದಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆದೇಶದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ, 30 ಶೇಕಡಾ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವದ ನಿಯಮ ಪಾಲನೆ ಆಗುವಂತೆ ಅಗತ್ಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ನಂತರ ಪಾಲನೆ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಪೀಠವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
“ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಎಲ್ಲಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಾರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಪಾಲನೆ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ನಾವು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದಂತೆ ಮಹಿಳಾ ವಕೀಲರಿಗೆ 30% ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಬಾರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ಗಳ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಲ್ಲಿ, ಅಗತ್ಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಆ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಪಾಲನೆ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.” ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಗೆ 13 ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣ ಶೀರ್ಷಿಕೆ:
DEEKSHA N AMRUTHESH ವಿರುದ್ದ STATE OF KARNATAKA ಮತ್ತು ಇತರರು, SLP(C) ಸಂಖ್ಯೆ 1404/2025 (ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳು)