ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಾವು: ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಕಡ್ಡಾಯವೇ..? ಸಂತ್ರಸ್ತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ- ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ

ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಾವು: ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಕಡ್ಡಾಯವೇ..? ಸಂತ್ರಸ್ತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ- ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ

ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಿಂದ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 304A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಕಡ್ಡಾಯವೇ? ಈ ವಿವಾದಾಂಶವನ್ನು ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಸಂತ್ರಸ್ಥ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ₹3 ಲಕ್ಷ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.

ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಾವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 304(A) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿಸಿದೆ.

13 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೂ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, ಅಜಾಗರೂಕ ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಕೃತ್ಯದಿಂದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 304(A) (ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 106ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ) ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೂ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

13 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಆರೋಪಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದರಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿ, ಬಾಲಕನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ₹3 ಲಕ್ಷ ಪರಿಹಾರ ಪಾವತಿಸುವ ಷರತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಕೋರ್ಟ್ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ.ಕೆ. ಮಹೇಶ್ವರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸನ್ನ ಬಿ. ವರಾಳೆ ಅವರ ಪೀಠವು ಅಬ್ದುಲ್ ಸತ್ತಾರ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಪುನರ್ ವಿಮರ್ಶಾ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, 11 ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಂದು, ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 5 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023ರಂದು ನೀಡಿದ್ದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತ್ತು. ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅವರು ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳು 279 (ಬಿಎನ್ಎಸ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 281), 337 (ಬಿಎನ್ಎಸ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 125(a)), 338 (ಬಿಎನ್ಎಸ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 125(b)) ಮತ್ತು 304(A) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತ್ತು.

ಸೆಕ್ಷನ್ 304(A) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳಿಂದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದರೂ, ದಂಡವನ್ನು ₹5,000 ರಿಂದ ₹10,000ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು.

ಪುನರ್ ವಿಮರ್ಶಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ, ಅರ್ಜಿದಾರನು ಮೃತ ಬಾಲಕನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಪಾವತಿಸಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿದನು. ಈ ಸೀಮಿತ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಕೋರ್ಟ್ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿತು. ಬಳಿಕ ವಿಮರ್ಶಾ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿ, ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮೂಲ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು.

ಪಕ್ಷಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಅಪೀಲುದಾರನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ 13 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಗಮನಿಸಿದೆ.

ಆದರೆ, ಸೆಕ್ಷನ್ 304(A) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ಉಳಿದ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಬದಲು, ಅಪೀಲುದಾರನು ಒಟ್ಟು ₹3 ಲಕ್ಷ ದಂಡವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಬಾಲಕನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಿದೆ.

ಮೈಸೂರು ನಗರದ ದೇವರಾಜ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಭಾಷಾಂತರಕಾರರೊಂದಿಗೆ ಹಾಜರಿದ್ದ ಬಾಲಕನ ಪೋಷಕರೊಂದಿಗೆ ಕೋರ್ಟ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿತು.

ಪೋಷಕರು ಸಂಕಷ್ಟಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪೀಠ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಹಾಗೂ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 142 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ವಿಧಿಸಿದ್ದ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ₹3 ಲಕ್ಷವನ್ನು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸುವ ಷರತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ, ₹2 ಲಕ್ಷವನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಬಾಲಕನ ಪೋಷಕರ ಖಾತೆಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಬೇಕು. ಉಳಿದ ₹1 ಲಕ್ಷವನ್ನು 6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026ರೊಳಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಆರೋಪಿಯು ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡಲು ವಿಫಲವಾದರೆ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದಂತೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: Abdul Sattar Vs The State of Karnataka of Home & Anr

ಪೀಠ: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಜೆ.ಕೆ. ಮಹೇಶ್ವರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸನ್ನ ಬಿ. ವರಾಳೆ

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ದಿನಾಂಕ: 5 ಫೆಬ್ರವರಿ 2026