ಸರ್ಕಾರಿ ಜಮೀನು ಕುರಿತ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾದ ವ್ಯಾಜ್ಯ: ಗೈರು ಹಾಜರಾದ ಡಿಸಿ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ

ಸರ್ಕಾರಿ ಜಮೀನು ಕುರಿತ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾದ ವ್ಯಾಜ್ಯ: ಗೈರು ಹಾಜರಾದ ಡಿಸಿ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ

ಸರ್ಕಾರಿ ಜಮೀನು ಕುರಿತ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಪರವಾಗಿ ಗೈರುಹಾಜರಾದ ಕಾರಣ ಪ್ರಕರಣ ಏಕಪಕ್ಷೀಯಗೊಂಡು ಎಕ್ಸ್‌ಪಾರ್ಟಿ ಆದೇಶ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಕೋರ್ಟ್ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೈರು ಹಾಜರಾದ ಡಿಸಿ ವಿರುದ್ಧ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗ ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎನ್. ಸೆಂತಿಲ್‌ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಈ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, ಅಮೂಲ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ತಿ ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿರುವಾಗ ಸರ್ಕಾರ ಮೌನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಎಕ್ಸ್-ಪಾರ್ಟಿ ಆದೇಶ ಹೊರಬೀಳುವಂತೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗಲು ವಿಫಲವಾದ ರಾಮನಾಥಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಾದಿಸದೆ ವಿಫಲವಾದರೆ ಅದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿತು.

“ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭೂಮಿಯ ಸಂರಕ್ಷಕನಾಗಿರುವ ಸರ್ಕಾರವು ಅಮೂಲ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ತಿ ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿರುವಾಗ ಮೌನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ದಾವೆಗಳನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎದುರಿಸದೆ ವಿಫಲವಾದರೆ ಅದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಇರುವ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲು ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಕ್ಸ್-ಪಾರ್ಟಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕಡ್ಡಾಯ ಕ್ರಮಗಳು, ಲಿಖಿತ ಹೇಳಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಧಿ, ಎಕ್ಸ್-ಪಾರ್ಟಿ ಆದೇಶ ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಅರ್ಜಿ, ಮೇಲ್ಮನವಿ, ವಿಳಂಬ ಕ್ಷಮಾಪಣಾ ಅರ್ಜಿಗಳ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕರ್ತವ್ಯಲೋಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಕೋಶ (ಲೀಗಲ್ ಸೆಲ್) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ, ಜಿಲ್ಲಾ ಆದಾಯಾಧಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಕಾನೂನು ಕೋಶವು ಸರ್ಕಾರ ಪಕ್ಷವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕ ದಾವೆಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಕಾಲ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಭೂ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.

ಮಧುರೈ ಪೀಠದ ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಎಕ್ಸ್-ಪಾರ್ಟಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಎಕ್ಸ್-ಪಾರ್ಟಿ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಿತಿವಿವರ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲಾಖೆ) ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ರಾಮನಾಥಪುರಂ ಉಪ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 2001ರಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಎಕ್ಸ್-ಪಾರ್ಟಿ ತೀರ್ಪನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ನಾಗರಿಕ ಪುನರ್ ಪರಿಶೀಲನಾ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಕರಣವು “ಸರ್ಕಾರಿ ನಾಥಂ ಪೋರಂಬೋಕೆ” ಭೂಮಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ದಾವೆಯನ್ನು ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನ ಘೋಷಣೆಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದ ರಾಮನಾಥಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ರಾಮೇಶ್ವರಂ ತಾಲೂಕು ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗದ ಕಾರಣ ಎಕ್ಸ್-ಪಾರ್ಟಿ ತೀರ್ಪು ಹೊರಬಂದಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರಕರಣ ಮೊದಲು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಏಕೆ ಎಕ್ಸ್-ಪಾರ್ಟಿಯಾಗಿ ಉಳಿದರು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿತಿವಿವರ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕೇಳಿತ್ತು. ಸಂಬಂಧಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್-ಪಾರ್ಟಿ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ (ಸು-ಮೋಟೋ) ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿತ್ತು.

ಸರ್ಕಾರಿ ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ತಹಶೀಲ್ದಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಇದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವಾಗಿದ್ದರೂ ಎಕ್ಸ್-ಪಾರ್ಟಿಯಾಗಿ ಉಳಿದ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತು.

ತಹಶೀಲ್ದಾರರು ದಾಖಲೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದು, ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯ ಪರವಾಗಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನೀಡಲು ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಹಾಧಿವಕ್ತರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರೂ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ದಾಖಲಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ವಾದ ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್-ಪಾರ್ಟಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಮರ್ಥನೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಕ್ಷಮಾಪಣಾ ಅರ್ಜಿ ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿತು. ಸರ್ಕಾರದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಜಾಗ್ರತೆ ತೋರಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಸೇತುಮಾಧವನ್ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ವಿರುದ್ಧ ಸಿಗಾಮಣಿ ಮತ್ತಿತರರು

ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌