ಮದುವೆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆ ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಕಳೆದು ಹೋಗಲ್ಲ: ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು

ಮದುವೆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆ ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಕಳೆದು ಹೋಗಲ್ಲ: ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು

ಮಹಿಳೆಯು ಮದುವೆ ಆದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಕೆ ತನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ ಹಾಗೂ ಐಡೆಂಟಿಟಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ವಿಕ್ರಮ್ ನಾಥ್ ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.

ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ ಕುರಿತು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿರುವ ನ್ಯಾಯಪೀಠ, ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದನ್ನು 'ವೈವಾಹಿಕ ಕ್ರೌರ್ಯ' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಪ್ರತಿಗಾಮಿ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಕ್ರೌರ್ಯವಲ್ಲ:

"ಸಮಾಜವು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುವ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುವುದರಿಂದ ಪತಿ ಅಥವಾ ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು 'ಕ್ರೌರ್ಯ' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಖಂಡನೀಯ" ಎಂದು ಪೀಠವು ಹೇಳಿದೆ.

ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಆಲೋಚನೆ:

ಪತ್ನಿಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಗುರುತು ಪತಿಯ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಕೆ ತನ್ನ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಪತಿಯ ಕೆಲಸದ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಕೆಳಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಧೋರಣೆಯು "ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಟೀಕಿಸಿದೆ.

ಮಹಿಳೆಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ:

ಮದುವೆಯು ಮಹಿಳೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಆಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಪತಿಯ ಮನೆಯ ಒಂದು 'ಅಂಗ' (appendage) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ:

ದಂತ ವೈದ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದ ಪತ್ನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನೀಡಿದ್ದ 'ಕ್ರೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿತ್ಯಾಗ' (desertion) ಎಂಬ ತೀರ್ಪನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಪತಿಯು, ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದನ್ನು ಕ್ರೌರ್ಯ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದರು.

ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಗಮನಿಸಿದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪತ್ನಿಯು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಲ್ಟಾ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅಂದರೆ ಪತ್ನಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವ ಕೆಲಸವಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ಪತಿಯು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡಬೇಕೆಂದು ಯಾರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಪತಿಯು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ದಂತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯು "ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಗಾಮಿ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಕೇತ"ವಾಗಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕ್ರೌರ್ಯದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೂ, ವಿಚ್ಛೇದನ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪತ್ನಿಯು ಮದುವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪತಿಯು ಈಗಾಗಲೇ ಮರುಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು "ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧದ ಬಿರುಕು" ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಕರಣದ ವಿವರ:

Ann Saurabh Dutt vs Saurabh Iqbal Bahadur Dutt

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌, 12 May, 2026