ಒಂದು ವರ್ಷದ ವಕೀಲಿಕೆ: ಜಡ್ಜ್ ಅರ್ಹತೆಯ ಪುನರ್‌ವ್ಯಾಖ್ಯೆ- ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವದ ಕಾರಣಗಳು

ಒಂದು ವರ್ಷದ ವಕೀಲಿಕೆ: ಜಡ್ಜ್ ಅರ್ಹತೆಯ ಪುನರ್‌ವ್ಯಾಖ್ಯೆ- ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವದ ಕಾರಣಗಳು

ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಲು ವಕೀಲರಾಗಿ 3 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು 1 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್

ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇವೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಕಾನೂನು ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ತನ್ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ, ಆದರೆ ವಕೀಲರಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಅನುಭವವನ್ನು 3 ವರ್ಷದಿಂದ 1 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಉಳಿದ 2 ವರ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ.

ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪೀಠವು, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ರಾಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ತೀವ್ರ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು, ನಂತರ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು/ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇವೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಶಿಪ್ ಮತ್ತು ಹಾಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಿದೆ.

ಮಾರ್ಚ್ 31, 2027 ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪ್ರಮುಖ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ದಿನಾಂಕ 31.3.2027ರವರೆಗೆ ಸಿವಿಲ್ ಜಡ್ಜ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಕೀಲರಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯಾಸದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನು ಪದವೀಧರರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ನಿರ್ದೇಶನವಾಗಿದೆ, ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟವಾದಾಗಿನಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆದಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ. ಅಂತಹ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು, ತಮ್ಮ ಅರ್ಜಿಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಸಕ್ರಿಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಭ್ಯಾಸದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಮುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇವೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾನೂನು ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪೂರ್ವಾಪೇಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದ ತನ್ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶೆ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತ್ತು .

ವಕೀಲರಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯಾಸದ ಸ್ಥಿತಿಯು ಯುವ ಪದವೀಧರರಿಗೆ ನಿರ್ವಾತ ಅವಧಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇವೆಯನ್ನು ವೃತ್ತಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗಮನಸೆಳೆದಿತ್ತು .

"ಅಭ್ಯಾಸ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ," ಎಂದು ಸಿಜೆಐ ಹೇಳಿದರು, "ಆದರೆ ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಮೇಲೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಬೇಕು. ಅರ್ಹ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತೇವೆ? ಇಂದು, ಹೊಸದಾಗಿ ಪಾಸ್-ಔಟ್ ಪಡೆದವರು ಅರ್ಹರಲ್ಲ." ಮಹಿಳಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಸಿಜೆಐ, ಈ ಸ್ಥಿತಿಯು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಮಹಿಳಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು. "ಮಹಿಳಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅಲುಗಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನಮ್ಮ ಅರ್ಹತೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು, ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡಗಳಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕರು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವರ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹತೆಗಾಗಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯಾಸದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೇ 2025 ರ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪುನರ್ ಅವಲೋಕನ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಲ್ಲಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ತೀರ್ಪು 2002 ರ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು.

ಕಡ್ಡಾಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದ ಶೆಟ್ಟಿ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಮುಖ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ತೀರ್ಪು ಕಡೆಗಣಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲನಾ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾದಿಸಿದೆ. ಕಾನೂನು ಪದವಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವು ಈಗಾಗಲೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಭೇಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ರಚನಾತ್ಮಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವ ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂಬ ಆದೇಶವು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ವಾದಿಸಿದರು.

1999 ರಲ್ಲಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಆಯೋಗವು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂದೆ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಂಘ v. ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ (1993) 4 SCC 288 ರಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಯುವ ಪದವೀಧರರಿಗೆ ಕಠಿಣ ಅಭ್ಯಾಸದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಬದಲಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. 3 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ವಕೀಲರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಕಳಪೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಅಥವಾ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಮಾನದಂಡಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಅರ್ಜಿಯು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ವಕೀಲರಾಗಿ ಅನುಭವ ಪಡೆಯದೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಅನೇಕ ಯುವ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯ v. ಅನ್ವರ್ ಅಲಿ ಸರ್ಕಾರ್ (1952) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಂಜಸವಾದ ವರ್ಗೀಕರಣದ ತತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ, ಹೊಸ ಪದವೀಧರರನ್ನು 3 ವರ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುವವರಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಯಾವುದೇ ತರ್ಕಬದ್ಧ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ "1 ವರ್ಷದ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ+ 2 ವರ್ಷಗಳ ತರಬೇತಿ" ಎಂಬ ಹೊಸ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮ ದಿನಾಂಕ 1.4.2027 ರಿಂದ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕರಣದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಭೂಮಿಕಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಇತರರು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳು

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠ

ಪೀಠ: ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಆಗಸ್ಟೀನ್ ಜಾರ್ಜ್ ಮಸಿಹ್ ಮತ್ತು ಕೆ. ವಿನೋದ್ ಚಂದ್ರನ್

ತೀರ್ಪಿನ ದಿನಾಂಕ: ಆಗಸ್ಟ್ 21, 2026