ವಾದಪತ್ರ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ದಾಖಲೆ ಸ್ವೀಕಾರ್ಹರವಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣ ಒಪ್ಪಲಾಗದು: ವಿಚಾರಣೆ ಬಳಿಕ ಸೂಕ್ತ ಅದೇಶಕ್ಕೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಸೂಚನೆ

ವಾದಪತ್ರ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ದಾಖಲೆ ಸ್ವೀಕಾರ್ಹರವಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣ ಒಪ್ಪಲಾಗದು: ವಿಚಾರಣೆ ಬಳಿಕ ಸೂಕ್ತ ಅದೇಶಕ್ಕೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಸೂಚನೆ

ವಾದಪತ್ರದ (Plaint) ಜೊತೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ದಾಖಲೆಯು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ವಾದಪತ್ರವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗದು: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್*

ವಾದಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ದಾಖಲೆಯು ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1908ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯ ನೋಂದಣಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸೇರಿದಂತೆ, ಆ ದಾಖಲೆಯ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆಯನ್ನು CPCಯ Order VII Rule 11(a) ಮತ್ತು (d) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾದಪತ್ರವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ವಿಚಾರಣೆಯ (Trial) ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು, ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಒಂದು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ನೋಂದಣಿಯಾಗದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ, ಆ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 49ರ Proviso ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು collateral transactionಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದೆ, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಅದರ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ, ಸೆಕ್ಷನ್ 49ರ Proviso ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ನಂತರ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು, ವಾದಪತ್ರದ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಅದನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ಪೀಠ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಉಜ್ಜಲ್ ಭುಯಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅತುಲ್ ಎಸ್. ಚಂದ್ರಕೂರ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಹೀಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು:

“Order VII Rule 11ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕೆಳಗಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ವಿಷಯವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿವೆ. ಒಂದು ದಾಖಲೆಯು ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವೇ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಾಖಲೆಯು ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದು ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.”

ಪೀಠವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದು:

“ವಾದಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ದಾಖಲೆಯ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆ ಅಥವಾ ಅಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು Order VII Rule 11(a) ಅಥವಾ (d) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾದಪತ್ರವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಾಖಲೆಯ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಅಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಎತ್ತಿ ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ದಾಖಲೆಯ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ಅರ್ಹತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಾಗ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುತ್ತದೆ; ವಾದಪತ್ರವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.”

*ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ*

ಅಪೀಲುದಾರರಾದ ಫಿರ್ಯಾದಿದಾರರು, ಶಾಲೆ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿವಾದಿ ಸಂಘಕ್ಕೆ 17.10.2011ರಂದು ನೋಂದಾಯಿತ ಲೀಸ್ ಡೀಡ್ ಮೂಲಕ 33 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಜಮೀನು ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು.

ನಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ 15.02.2013ರಂದು ನೋಂದಣಿಯಾಗದ ಪೂರಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪತ್ರ (Supplementary Lease Deed) ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾಸಿಕ ಬಾಡಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಗುತ್ತಿಗೆ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬಾಡಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಆರೋಪಿಸಿ, ಫಿರ್ಯಾದಿದಾರರು ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ, ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡೆಯಲು (eviction) ಮತ್ತು ಬಾಕಿ ಬಾಡಿಗೆ ವಸೂಲಿಗಾಗಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದರು.

ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು CPC Order VII Rule 11(a) ಮತ್ತು (d) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾದಪತ್ರವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವಂತೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಪೂರಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪತ್ರವು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಬೇಕಾದ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು ನೋಂದಣಿಯಾಗದಿರುವುದರಿಂದ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 49ರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಫಿರ್ಯಾದಿದಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ cause of action ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮೊಕದ್ದಮೆಯು ಕಾನೂನಿನಿಂದಲೇ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ವಾದಿಸಿದರು.

ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ಪೂರಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪತ್ರವು ಮೂಲ ನೋಂದಾಯಿತ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪತ್ರದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.

ಆದರೆ ಪಾಟ್ನಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ನೋಂದಣಿಯಾಗದ ಪೂರಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪತ್ರವು ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ, ಆ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ Order VII Rule 11ರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿತು.

*ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರಣೆ*

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, P.V. Guru Raj Reddy Rep. by GPA Laxmi Narayan Reddy & Another v. P. Neeradha Reddy & Ors., 2015 INSC 113 ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ತತ್ವವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿತು.

ಅದರಂತೆ, Order VII Rule 11ರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ ವಾದಪತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಮನಿಸಬೇಕು; ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳ ಪ್ರತಿವಾದ ಅಥವಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗದು.

ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಾದಪತ್ರದ ಸ್ವಂತ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪೂರಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ನೋಂದಣಿ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಫಿರ್ಯಾದಿದಾರರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕೆಳಗಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ದಾಖಲೆಯ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದವು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗಮನಿಸಿತು.

ವಾದಪತ್ರವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಓದಿದಾಗ ಅದು cause of action ಅನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.

*ಅಂತಿಮ ಆದೇಶ*

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪಾಟ್ನಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು; ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ Order VII Rule 11ರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು;

ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಅದರ ಅರ್ಹತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ (on merits) ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಂತೆ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು; ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗದೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತು;

ಅಪೀಲನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿತು, ಆದರೆ ಖರ್ಚಿನ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಆದೇಶ ನೀಡಲಿಲ್ಲ.

*ತೀರ್ಪಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಾನೂನು ತತ್ವ*

“ವಾದಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ದಾಖಲೆಯು ನೋಂದಣಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು Order VII Rule 11ರ ಹಂತದಲ್ಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ವಾದಪತ್ರವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗದು. ದಾಖಲೆಯ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಷಗಳು ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ ನಂತರ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.”

ಪ್ರಕರಣದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: Sheo Kumar Singh and Others v. M/s Sharda Educational Society and Others